یک مرد نوشته اوریانا فالاچی

یکشنبه, 31 تیر 1397 08:20

یک مرد، یکی از محبوب ترین کتاب‌های اوریانا فالاچی است. اوریانا فالاچی کتاب یک مرد را برترین اثر به جا مانده از خود می‌داند و بسیاری با این اعتقاد موافقند. این کتاب با وجود نوشته شدن در قالب رمان، شرح زندگی شخصی و سیاسی واقعی شاعر، آزادیخواه و مبارز یونانی آلساندرو پاناگولیس می‌باشد. نوشتن کتاب یک مرد در واقع تلاشی برای جاودانه ساختن این شخصیت در تاریخ می‌باشد.

مراسم خاکسپاری آلکوس و حضور پرشور جمعیت میلیونی آغاز داستان کتاب و پایان حیات آلکوس می‌باشد. راوی شخصفالاچی می‌باشد که داستان یک مرد را خطاب به پاناگولیس روایت می‌کند. کتاب سه بخش متفاوت دارد که بخش کتاب اول یک مرد شرح دستگیری پاناگولیس پس از سوء‌قصد نافرجام به جان پاپادوپولس دیکتاتور یونانی می‌باشد. این بخش نسبت به سایر قسمت‌های کتاب مورد توجه بیشتری قرار گرفته است چرا که شرح جزئیات شکنجه‌های وحشیانه روحی و جسمی و شرایط سلامت نامساعد آلکوس را به روشنی بیان می‌کند. آلکوس که محکوم به اعدام شده است در میان مردم یونان به یک قهرمان تبدیل می‌شود و فشارهای بین‌المللی سبب تقلیل محکومیت او به حبس ابد می‌شوند. او فرار از زندان را نیز امتحان می‌کند اما مجدداً بازداشت می‌شود و مدت زیادی در سلول قبر مانندی زندانی می‌شود. انتقال احساسات قهرمان داستان به زیبایی در این بخش نمایان است.

به دلیل تغییر در ساختار سیاسی کشور، آلکوس نهایتاً از زندان آزاد می‌شود و پس از ملاقات با فالاچی و مصاحبه‌ی او وارد رابطه‌ای عاشقانه با یکدیگر می‌شوند. فالاچی این عشق را بسیار عمیق و مستحکم توصیف می‌کند و آلکوس را نیمه گمشده و نزدیکترین دوست خود می‌داند. بخش دوم کتاب یک مرد به رابطه‌ی این دو شخصیت سیاسی و برجسته با یکدیگر اختصاص دارد.

در بخش آخر فالاچی می‌کوشد باور عده‌ی زیادی از مردم یونان که معتقدند پاناگولیس ترور شده است را تقویت کند. حادثه‌ی رانندگی که آلساندرو پاناگولیس در آن جان خود را از دست داده است بسیار مشکوک گزارش شده است وفالاچی با شرح جزئیات و دلایل و برهان‌های خود این حادثه را ترور محض می داند و خواننده را به سویی هدایت می‌کند که این باور را بپذیرد.

کتابیسم

ژرمینال نوشته امیل زولا

شنبه, 30 تیر 1397 04:40

ژرمینال اثر به یاد ماندنی امیل زولا در سال ۱۸۸۵ منتشر شد: همان سالی که فروید برای مطالعه هیستری به پاریس رفت و دی اچ لارنس پسر یک معدنچی ساده،  متولد شد. از نظر روانشناسی، اجتماعی و سیاسی ژرمینال یک داستان پیشگام در دهه ۱۸۶۰ است که در جامعه معدنی در شمال فرانسه می گذرد. این داستان سیزدهمین رمان زولا از مجموعه ۲۰ جلدیRougon-Macquart بود که در مورد آن نوشته شده بود: تاریخ طبیعی و اجتماعی یک خانواده تحت امپراطوری دوم. رمان به صورت گسسته است اما روابط خونی بین شخصیت های اصلی وجود دارد، زولا آن ها را در نظر گرفته و با کنار هم چیدن این تکه ها، تصویری پانوراما از زندگی در حکومت ناپلئون سوم ارائه داده است. ژرمینال مجموعه ای است از فریادهای بی انتها در اعتراض به ظلم و ستم و در مقابل بدبختی مردم فقیری که هرگز زمین را به ارث نمی برند. بعد از تحقیقات گسترده و سفری به معادن در حال کارDenain  در  Valenciennes، زولا ژرمینال را در ده ماه دیوانه وار از آوریل ۱۸۸۴ تا ژانویه ۱۸۸۵ نوشت. بهار همان سال کتاب کامل، حاضر شد و به صورت شورانگیزی مورد استقبال قرار گرفت.

کلمه ژرمینال به ماه هفتم (اواخر ماه مارس تا اوایل آوریل) تقویم انقلابی که فرانسه از ۱۷۹۳ تا ۱۸۰۵ انتخاب کرده بود، اشاره دارد. از همان ابتدا ژرمینال یک ماه دراماتیک بود: در سال دوم دو جناح انقلابی (the Hébertists  و Dantonists) در ژرمینال گردن زده شدند و در سال سوم؛ گرسنگان پاریسی به کنوانسیون ملی یورش بردند.

زولا در جریان سرکوب بخشی از پاریس در آن جا بود و با جمهوری خواهان همدردی می کرد و اعتصاب معدنچیان در سال ۱۸۶۹ و در مناطق La Ricamarie  و Aubin در سال ۱۸۸۴ الهام بخش او برای تمرکز بر روی داستان انقلابی ژرمینال بود. با وجود این، داستان زولا رساله خسته کننده ای در مورد انقلاب یا تئوری های سوسیالیستی نیست. در عوض ما شخصیت اتین لانتیر در سفرش  میان جوامع کارگری را دنبال می کنیم که برایش مواجه رو در رو با خشونت و نا امیدی را به همراه می آورد ولی این ها باعث از دست دادن ایمانش به دنیایی بهتر نمی شود.

زمین، خود قدرتمندترین شخصیت در ژرمینال است. حتی بزرگتر از معدن حریص و جانور شرارت که بی رحمانه گوشت انسان ها را تباه می کند، زمین  هم زیبا و هم وحشتناک است. زولا آن را چنین توصیف می کند: «نا مادری شریری که در حالتی از جنون و دیوانگی، گستاخانه فرزندان خود را به طور تصادفی قتل عام می کند.»

اتین نمونه خوبی از یک طبیعت گراست که نمی تواند از اصل و نسب خود فرار کند. پدرش یک فرد الکلی است و تعجبی ندارد وقتی متوجه می شویم که اتین نیز یک الکلی است. البته از این موضوع که اصل و ریشه ای مست دارد آگاه است و این را همچون یک بیماری می‌داند. تصویر زولا از اتین و به طور خاص از اعتیادش به الکل، علاقه نویسندگان طبیعت گرا به ذات و اصل انسان‌ها را نشان می‌دهد و اینکه هر شخصی نه تنها چهره خود را از پدر و مادر خود به ارث می‌برد بلکه خصوصیات شخصیتی آنها را نیز دریافت می‌کند.

خواندن رمان نویسنده‌ای طبیعت گرا ممکن است خواننده را دچار بحران هویتی کوتاه مدت نماید اما مطالعه یکی از آثار برجسته زولا و یکی از رمان‌های کلاسیک فرانسوی خالی از لطف نیست و به پذیرفتن این خطر می‌ارزد.

کتابیسم

پوپولیسم چیست – زمانی كارل ماركس در ابتدای مانیفست كمونیسم گفته بود كه: «شبح كمونیسم در سراسر اروپا سیر می‌كند.» اما، امروزه، در قرن بیست و یكم این شبح پوپولیسم است كه در تمام دنیا سیر می‌كند. در تمام كارزارهای انتخاباتی و به ظاهر دموكراتیكی كه در سراسر دنیا برگزار می‌شود واژه پوپولیسم پربسامدترین واژه است وحتی گاهی از آن برای تخریب رقبای انتخاباتی استفاده می‌شود.
در انتخابات اخیر آمریكا فردی همانند ترامپ كه همه‌ی تحلیل گران بر پوپولیست بودن او صحه گذاشتند، پیروز انتخابات شد و بحث راجب پوپولیسم مورد توجه بسیاری از مولفین، اندیشمندان سیاسی و اجتماعی قرار گرفت.
اختلاف نظر بسیاری در تعریف واژه پوپولیسم وجود دارد. یان ورنر مولر در كتاب پوپولیسم چیست تلاش می‌كند تا به بررسی جنبه‌های مختلف این واژه بپردازد.
یان ورنر مولر اندیشمند سیاسی و استاد دانشگاه پرینستون آمریکا است كه سال‌های زیادی در مورد پوپولیسم تحقیق كرده است. ساختار كلی این كتاب از ۵ بخش تشكیل شده است . نویسنده در بخش اول كتاب به بررسی این نكته می‌پردازد كه چه كسانی پوپولیسم هستند و این برچسب به چه كسانی اطلاق می‌شود.
مولر در بخش دوم کتاب پوپولیسم چیست تفكر كلی پوپولیست‌ها را مورد پژوهش قرار داده و اهداف سیاسی آن‌ها را بررسی می‌كند. در بخش سوم كنش‌ها و فعالیت سیاسی پوپولیست‌ها را تببین می‌كند و نشان می‌دهد كه ابزارهای آن‌ها برای حفظ قدرت و مسند سیاسی چیست.
در فصل بعدی،‌ یان ورنر مولر، تلاش می‌كند تا راهكارهای مقابله و واكنش نسبت به این پدیده را ارائه دهد و در فصل آخر این كتاب به نتیجه گیری تمام مباحث ارائه شده در متن می‌پردازد. این كتاب مورد تایید دنی رادریك، استاد اقتصاد سیاسی دانشگاه هاروارد و مایكل كازین، استاد دانشگاه جورج تاون قرار گرفته است و در گروه كتاب‌های پرفروش آمریكا و اروپا می‌باشد كه با تلاش نشر بیدگل و ترجمه بابك واحدی در دسترس خوانندگان فارسی زبان قرارگرفت است.

کتابیسم

حس نوستالژیک و یادآوری خاطرات و حسی که خاطرات دوران جنگ در آدم‌ها به وجود می‌آورد بسیار عمیق و ماندگار است. کتاب دختری که رهایش کردی نیز جزو رمان‌هایی است که نویسنده آن با بهره گیری از خاطرات و حوادث دوران جنگ جهانی دوم حال و هوای خاصی به خواننده داده و فضاسازی بسیار زیبایی را صورت می‌دهد.

در طی سال گذشته شاهد بودیم که چندین جایزه ادبی به رمان‌هایی مانند تمام نورهایی که قادر به دیدن آن نیستیم ، راه باریک به شمال دور و … که در رابطه با جنگ جهانی دوم بودند تعلق گرفت. جوجو مویز در کتاب دختری که رهایش کردی به گونه‌ای زیبا و نوآورانه داستان خود را که به صورت موازی در دو زمان متفاوت با بازه زمانی ۱۰۰ ساله روایت می‌کند.

کلمه جنگ همواره با واژه‌ غارتگری در کنار هم بکار گرفته می‌شوند، چنان که می‌توان غارتگری را یکی از پیامدهای گریز ناپذیر جنگ به حساب آورد. و این موضوع در تمام تاریخ به دفعات تکرار شده است.  لیکن می‌توان گفت که جنگ جهانی دوم از نظر گستردگی و شدت در این مورد بی‌مانند بوده است. غارتگری علمی، مالی، هنری و… که با گذشته سال‌های متمادی همچنان پیامدهای آن گریبان‌گیر کشور آلمان به عنوان آغاز کننده جنگ می‌باشد.

جوجو مویز همانند آنتون دوئر (موضوع اصلی کتاب تمام نورهایی که قادر به دیدن آن نیستیم تلاش نازی‌ها برای بدست آوردن چند شیئ گرانبها از موزه بود) موضوع اصلی داستان خود را اشغال‌ فرانسه توسط نازی‌ها و غارت اشیاء هنری فرانسه توسط آنها قرار داده است.

کتاب دختری که رهایش کردی داستانی درباره دو زن با برخی ویژگی‌های مشابه می‌باشد که یکی از آنها به نام سوفی در زمان اشغال فرانسه مجبور است تا از خانواده‌اش در نبود شوهر در مقابل نازی‌ها محافظت نماید و دیگری به نام لیو که در لندن زندگی می‌کند می‌باشد. شوهر لیو قبل از فوت به وی یک تابلو نقاشی هدیه می‌دهد که نمایی از یک زن است و مربوط به یک قرن قبل می‌باشد و در جریان جنگ از فرانسه به انگلستان منتقل شده است.

این کتاب در ایران با ترجمه کتایون اسماعیلی و توسط نشر میلکان به چاپ رسیده است.

کتابیسم

دیریست به شمارگان پایین کتاب و عدم تجدید چاپ آن عادت کرده ایم 
و بعضا اگر به کتابی بر بخوریم که شمارگان بالایی داشته باشد و بارها تجدید چاپ شده باشد تعجب میکنیم !
یکی از این کتاب ها سینوهه پزشک مخصوص فرعون است ، 
کتابی که پیش روی من است در سال ۸۹ تجدید چاپ شده ، تیراژ کتاب ۵۰۰۰نسخ و نوبت چاپ آن ۶۲ ام است 
برای تحلیل کتاب دو فاکتور مهم پیش روی ماست که با توجه به آنها شروع میکنیم
1- نویسنده ی کتاب
2- مترجم آن
چون عامل اصلی موفقیت کتاب مترجم آنست ! اول از مترجم شروع می کنیم ، ذبیح الله منصوری ، (۱۲۷۶-۱۳۶۵) مسلط به زبان فرانسه بود و عمده ی آثار او ترجمه هایی از زبان فرانسه است 
منصوری معتقد به عدم وفاداری به متن اصلی اثر بود ، یعنی عقیده داشت مترجم بدون وفاداری به اصل مطلب ، می تواند از قلم و دانش خود برای بهتر شدن اثر استفاده کند !
حال در وهله ی دوم به نویسنده ی کتاب می رسیم ، میکا والتاری ، داستان نویس و روزنامه نگار فنلاندیِ ساکن فرانسه ، که داستان هایش با تمی تاریخی در فرانسه منتشر می شد.

یکی از عوامل مهم اقبال کتاب مقدمه ایست که به قلم ذبیح الله منصوری نگاشته شده ، در این مقدمه او اظهار میدارد - سینوهه پزشک مخصوص فرعون - کتابیست که از روی پاپیروسهای کشف شده از مصر باستان و توسط میکا والتاری به زبان امروزی در آمده است ، و این کتاب سرگذشت سینوهه ، پزشک مخصوص دربار فرعون است 
از همین رو این کتاب را تاریخی می داند و طبیعی است. مخاطبانی که به تاریخ و به ویژه تاریخ مصر باستان علاقمند هستند جذب این کتاب می شوند
اما صحت و سقم ماجرا
اولا میکاوالتاری که شرح احوال او گذشت هرگز باستان شناس و مصر شناس نبوده ، بلکه داستان تاریخی می نوشته است ، پس چنین شخصی نه پاپیروسی را کشف کرده و نه برگردان نموده است !
ثانیاچند دهه ی گذشته مصر شناسان از روی کتیبه ای که به زبان مصر باستان و روی سنگ حک شده بود و ذیل آن ترجمه ی یونانی آن هم حک شده بود ، و با توجه به دانستن زبان یونان باستان موفق به رمز گشایی قسمتی از الفبای باستانی مصر شدند 
و تاکنون هیچ کتیبه یا پاپیروسی بیش از ۴ سطر از مصر باستان کشف نشده ، به همین خاطر بخشی از الفبای مصر باستان هنوز هم به صورت یک راز بوده و رمز گشایی نشده است .
اصل این کتاب ، که میکا والتاری آن را نوشته است ، با نام مصری ست و دارای ۶۰ صفحه می باشد ، اما ترجمه ی این کتاب در دو جلد و بیش از ۱۰۰۰ صفحه ، خود گواه خیل مطالبی ست که ذبیح الله منصوری وارد کتاب کرده ، یعنی به ازای هر خط بیش از ۱۶خط به آن اضافه شده است که خود دلیلی بر تغیرات وسیع و غیر قابل قبول کتاب نسبت به اصل داستان است .
ضمنا نوشتن کتاب در مصر باستان ، از بزرگترین کارها بوده که به فرمان فرعون و با هزینه ای گزاف و با حضور جمعی وسیع از کاهنان و در مدت طولانی ای تالیف می شده است 
حال چگونه پیرمردی ناتوان ، به تنهایی و با رعایت این مقدار از جزییات توانسته زندگی نامه ی خود را بنویسد ؛ جای سوال و شگفتیِ بی پاسخی ست. 
حتما می دانید خط مصر باستان با علائمی نظیر ، مثلث ، موج دریا ، چشم ، پرنده ...نوشته می شده است ، این یعنی کتابی که منصوری ادعا میکند زندگی نامه ی سینوهه است ، باید با خط باستانی مصر دارای ۱۰۰۰۰ صفحه پاپیروس نوشته شده باشد !
صرف نظر از تعداد عجیب آن ، چگونه پیرمردی ناتوان با تنهایی توانسته این حجم از کتاب را که نوشتن آن با وسائل باستانی ده ها سال و حتی بیشتر زمان میبرده بنویسد !
تهیه ی یک کاغذ پاپیروس چندین روز طول میکشیده و بسیار گران بوده ، اینها را هم به ابهامات ماجرا اضافه کنید 
ضمن آنکه تا کنون هیچ متنی از مصر باستان که بیش از ۴ سطر باشد کشف نشده ، و هنوز قسمتی از الفبای باستانی مصر رمز گشایی نشده است !
از نظر داستان نویسی هم ، این کتاب که در اصل نوشته ی ذبیح الله منصوری ست ، فاقد جنبه های زیر ساختی و اولیه ی داستان نویسی ست ، و نمره ی قابل قبولی نخواهد گرفت. 
متاسفانه مقدمه ی کتاب دروغیست که مخاطبان را می فریبد و همین فریب کاری باعث شده تا این کتاب ، تبدیل به کتابی پر تیراژ و شناخته شده در ایران شود ، حال آنکه در فرانسه دیگر اثری از این کتاب وجود ندارد !

از ترجمه های دیگر این مترجم که بنده مطالعه کرده ام ، کتاب خواجه ی تاج دار نوشته ی ژان گور و در شرح احوال آغا محمد خان قاجار است ، و کتابی به اصطلاح تاریخی که متاسفانه این کتاب تاریخی نیز دارای افسانه نویسی و مطالبی غیر واقع است !

برگرفته شده از worldwisdom.blog.ir