تبلیغات

تونل برفی ازنا

چهارشنبه, 26 ارديبهشت 1397 06:54

تونل برفی به صورت طبیعی در برف و یخ های دامنه زیبا و سربه فلک کشیده اشترانکوه در منطقه کمندان شهرستان ازنا بوجود آمده است که طول این تونل بیش از ۸۰۰ متر و ارتفاع آن از کف تونل تا سقف بین ۲/۵ تا ۳ متر می‌باشد. این تونل برفی را فقط در فصول بهار و تابستان می‌توان بازدید نمود.

این شگفتی بی نظیر حاصل انباشته شدن هزاران تن برف در سال‌های متمادی در ازنادره در اشترانکوه است؛ دره ای زیبا واقع در روستای کمندان ازنا که هر ساله بر اثر ریزش بهمن‌های سهمگین درون آن توده ای از برف تشکیل می‌شود و پس از جاری شدن آب ناشی از ذوب برف‌ها در فصل بهار، تونلی بسیار زیبا در آن به وجود می‌آید.

برای رفتن به تونل برفی باید به دل اشترانکوه زد؛ رشته کوه سر به فلک کشیده ای که با 13 قله در 5 کیلومتری جنوب شهرستان ازنا قرار گرفته است. از دل این رشته کوه، راهی است به روستای سرسبز کمندان که پس از عبور از آن باید طول ازنادره را پیمود.

جنگل جهان نما؛ بام استان گلستان

سه شنبه, 25 ارديبهشت 1397 05:24

منطقه حفاظت شده جهان‌نما، جنوبی‌ترین جنگل انبوه گلستان  است که به دلیل ارتفاعش به بام استان گلستان هم معروف است. بازدید از این منطقه کم‌نظیر را از دست ندهید.



از تهران كه به سمت شمال شرقی راه بیفتید و از مرز استان گلستان عبور كنید، آنچه پیش روی شما است، تنها سرسبزی و درخت و رطوبت است. هنوز هم در بسیاری از مناطق ییلاقی استان گلستان می‌شود در كلبه‌های روستایی سکنی گزید، در كنار بخاری هیزمی نشست و  چشم‌انداز زیبای جنگل‌های نیمه انبوه و دشت‌های وسیع را نگاه كرد.

منطقه حفاظت شده جهان‌نما یكی از همین مناطق است؛ این منطقه جنگلی انبوه است به مساحت ۳۰ هزار و ۶۵۰ هكتار كه در شرقی‌ترین قسمت رشته كوه البرز قرار دارد. ارتفاع آن در حدود ۳ هزار و ۸۶ متر است و از فراز مرتفع‌ترین قسمتهایش می‌توان چشم‌اندازهای زیبای كردكوی، گرگان و بندر تركمن را تماشا كرد. دهكده ییلاقی جهان‌نما در مرکز این جنگل مرتفع قرار دارد؛ روستانشینان منطقه از اواسط بهار تا اوایل پاییز برای چراندن گوسفندان و بر پا كردن كندوهای عسلشان به آنجا می‌روند و در كلبه‌های چوبی خود سکنی می‌گیرند.

جهان نما

از آثار تاریخی به جا مانده در نزدیکی دهکده جهان‌نما می‌توان به جاده شاه عباسی، شهر باستانی تمیشه، امامزاده روشن‌آباد، ابراهیم و چهار كوه، دهكده‌ ییلاقی درازنو، پارك جنگلی امام رضا، گورستان قدیمی کمرسرک و جلینگ بلینگ ... اشاره کرد.

به علت کوهستانی بودن منطقه، چشمه‌های بسیاری چون نخود چشمه، سرخ چشمه، پیرزن چشمه، شربت، تول بنه، سوته، مازوكش، والدیگاه، امام وردی، چهارسرا در این منطقه وجود دارند که چشم‌اندازی تماشایی به آن بخشیده‌اند. کوه‌های دوكالی، شاه‌پسند، كالت و چلستان، زبله، تلمبار و لنده كوه از دیگر جاذبه‌های جهان‌نما است که میزبان کوهنوردان بسیاری از اقصی نقاط ایران زمین است.

جهان نما

برای رفتن به این منطقه  بهترین مسیر، جاده ماشین‌رویی است كه از رادكان می‌گذرد، اگر از این مسیر راهی شوید می‌توانید برج تاریخی رادكانرا هم ببینید، و چه بهتر كه پس از جهان‌نما به سمت جنوب و دامغان برانید و  سری هم به آنجا بزنید. برای رفتن به این منطقه باید لوازم و تجهیزات مناسب به همراه داشته باشید تا بتوانید شب را در جهان‌نما سپری کنید، و دیدن سحر را در این منطقه زیبا از دست ندهید.

جهان نما

اگر از تهران عزم سفر به جهان‌نما را کرده‌اید، هم جاده هراز و هم فیروز كوه می‌تواند شما را به مقصدتان برساند. به دلیل زیبایی راه و  كوتاه‌تر بودن آن، توصیه می‌شود جاده هراز را انتخاب کنید. پس از حركت از شهر تهران و پشت سر گذاشتن شهرهای آمل، بابل، قائم شهر، نكا و بهشهربه كردكوی می‌رسید كه سرآغاز مسیر حركت شما به سمت منطقه جهان‌نما است. بهتر است باك بنزین خود را در پمپ بنزین كردكوی پر كنید چون تا مقصد و نزدیکی‌های دامغان هیچ پمپ بنزینی در راه وجود ندارد. رایجترین راه برای رسیدن به جنگل جهان‌نما مسیر كردكوی- پارك جنگلی كردكوی- روستای درازنو، رادكان، حاجی آباد و در آخر دهكده ییلاقی جهان‌نما است. كل این مسیر  چیزی حدود ۷۰ كیلومتر است كه ۳۰ كیلومتر آخر راه، جاده شن ریزی شده و خاكی است و گذر از آن ممکن است قدری سخت باشد. حتماً در ماشین بطری آب با خود داشته باشید. از كردكوی سراغ جاده جهان‌نما را می‌توان از  مردم محلی منطقه گرفت. از ورودی غربی كردكوی، اولین میدان، فلكه شهرداری است. باید از همین فلكه به سمت جنوب یا سمت راست جاده حركت كنید.  مسیر کاملاً مشخصی به سمت روستای دراز نو وجود دارد كه شما را از داخل پارك جنگلی كردكوی گذر خواهد داد. این مسیر حدود ۳۵ كیلومتر است و به دلیل كوهستانی و باریك بودن جاده، عبور از آن حدود یك ساعتی طول خواهد کشید. بعد از این روستا، به روستای رادكان می‌رسید و بعد هم از برج رادكان عبور خواهید كرد. پس از پشت سر گذاشتن برج به یك سه راهی می‌رسید اگر نگاهی به  سمت چپ جاده بیندازید، تابلوی كوچكی  را خواهید دید که راه رسیدن به جهان‌نما را نشانتان می‌دهد. پس از حدود نیم ساعت رانندگی در جاده خاكی و با رفتن به ارتفاعات بالاتر  به حاجی آباد می‌رسید.

جهان نما

از حاجی آباد تا جهان‌نما مسیر سفر  سخت‌تر می‌شود چون هم پیچ‌ها تندتر شده و هم شیب جاده بیشتر است.  چند كیلومتر بعد از روستای رادكان، در جاده‌ای كه به حاجی آباد می‌رسد، روی تپه‌ای در كنار راه، برج ۳۵ متری رادكان که به میل رادکان هم مشهور است، دیده می‌شود. ظاهر آن  تا حدودی به  برج «گنبد قابوس» شباهت دارد كه در شهر گنبد واقع است و به همین دلیل گفته می‌شود این برج به تقلید از میل گنبد ساخته شده است. این برج یکی از سه برج منطقه مازندران و گلستان است که علاوه بر کتیبه كوفی، كتیبه پهلوی هم داشته اما این كتیبه که در مدخل ورودی قرار داشته  است به دست روس‌های تزاری از بین رفته است. اما كتیبه كوفی‌ای كه بر لبه آبریز گنبد مخروطی قرار دارد و با «بسم الله الرحمن الرحیم» آغاز می‌شود، هنوز سالم و دست نخورده است.

جهان نما

برای رسیدن به جهان‌نما توصیه می‌شود با خودروهای دو دیفرانسیل و شاسی بلند سفر کنید. اگر در روزهای بارانی جهان‌نما را برای سفر انتخاب كرده‌اید، بدون ماشین شاسی بلند ممكن است حتی در جاده گلی هم گیر کنید؛ به خصوص كه صندوق عقب ماشین هم با زیر انداز و كیسه خواب، گاز پیك نیك و گالن‌های آب سنگین شده باشد. توصیه می‌شود حتماً زنجیر چرخ هم به همراه داشته باشید. اگر در فصل گرم وارد این جاده می‌شوید از سالم بودن چرخ‌ها و برف پاكن‌ها مطمئن باشید چون ارتفاع منطقه زیاد است، و در هر ماهی از سال امكان باریدن باران‌های شدید و ناگهانی وجود دارد.

 

جهان نما

درازنو آخرین روستای منطقه است كه مغازه بقالی و نانوایی هم در آن وجود دارد؛ هر چه لازم دارید از همین جا تهیه كنید. چون در دهكده كوچك ییلاقی جهان‌نما  از مغازه‌ خبری نیست، در آنجا نه برق هست، نه آنتن موبایل، نه تلفن، نه آب لوله كشی و نه حتی سرویس بهداشتی. پس پیش از رسیدن به مقصد آب یا مواد غذایی ضروری خود را بخرید و اگر می‌خواهید از تلفن همراه خود تماس بگیرید، چون پس از ترك درازنو تا رسیدن به ارتفاعات به تدریج تلفن همراه آنتن نخواهد داشت. زیرانداز و چادرهای ضد آب، كیسه خواب، لباس مناسب، كفش كوهپیمایی، گاز سبك كوهنوردی، چراغ قوه یا فانوس و حتماً بطری آب به همراه داشته باشید.

جهان نما

پس از رسیدن به جهان‌نما می‌توانید از روستاییان كلبه‌ها و اتاقك‌های خالی‌ای را كه خودشان استفاده نمی‌كنند، اجاره كنید. البته این كلبه‌ها معمولاً به جز یك بخاری هیزمی امكانات دیگری ندارند. اگر قصد دارید چادر بزنید بهتر است برای دور ماندن از خطر احتمالی حیوانات وحشی، چادر خود را در نزدیكی خانه‌های روستایی بر پا كنید.

ممكن است برای بسیاری مقصد همین دهكده باشد؛ اما  بعضی دیگر ترجیح بدهند در ارتفاعات محلی مثل شاه پسند و آتشان پیاده روی و جنگل نوردی کنند یا  به قهوه‌خانه مش اكبر، تخت میرزا  بروند و شاید هم دوست داشته باشند  تا شصت كلاته جنگل ‌نوردی کنند. مش اكبر  چند سالی است كه از دنیا رفته است اما هنوز هم  ییلاق نشین‌های منطقه به درستكاری و مهمان دوستی از او یاد می‌کنند و قهوه‌خانه‌اش كه حالا پسرش آن را اداره می‌کند، هنوز هم محلی است پر رفت و آمدی  و پاتوقی است برای گپ زدن‌های روستاییان و كوهنوردانی كه پیاده به سمت  جهان‌نما حرکت می‌کنند. قهوه‌خانه و تخت میرزا در ارتفاعی پایین‌تر از خود دهكده قرار دارند بنابراین اگر محل اتراق شما خانه‌های روستایی است، برای رسیدن به قهوه خانه و تخت میرزا، باید یك ساعتی به سمت پایین حركت كنید. مراقب باشید در میان دیگر كوره راه‌های جنگلی گم شوید.

جهان نما

در روزهای گرممراقب باشید پوست بدنتان با گزنه‌هایی كه در كنار این رودخانه‌ها و چشمه‌ها می‌رویند تماس پیدا نکند؛  گزنه میتواند باعث خارش و سوزش  شدیدی شود. البته گیاه پِلم، که پادزهر  گزنه است و سوزش آن را برطرف می‌کند همیشه در كنار گزنه می‌روید. در صورت تماس با برگ‌های گزنه از برگ‌های این گیاه به محل تماس بمالید. پلم، بوته كوچكی است به اندازه گزنه با برگ‌هایی كشیده و روشن و پرزدار.

 در صورت بارندگی، سطح زمین‌های منطقه به شدت لیز می‌شوند، بهتر است كفش كوهنوردی و لژدار بپوشید. در فصل بهار معمولاً در محل دهكده  گله‌های گوسفند، دسته‌های گاومیش و كندوهای عسل دیده میشوند. معمولاً ییلاق نشینهاشیر گوسفندانشان را به مسافران نمی‌فروشند؛ اما می‌توانید از آن‌ها پنیر گوسفندی بخرید.

جهان نما

گاومیش‌ها با وجود هیبت و جثه بزرگشان حیوانات بی‌خطری هستند و با دیدن  آدم دور می‌شوند اما هیچ وقت در كوهستان به گله گوسفندهانزدیك نشوید؛ سگ‌های گله ییلاق نشینان بسیار خطرناك هستند؛ به خصوص در فصل بهار كه بره‌های زیادی در گله وجود دارد. آن‌ها اگر کوچکترین احساس خطری بکنند ممكن است همراه با دیگر سگ‌های گله به شما حمله كنند. 

جهان‌نما یکی از بهشت‌های ایرانی زیست‌شناس‌ها است. چون به دلیل آب و هوای سرد و مرطوب منطقه، گونه‌های گیاهی انبوه پستانداران و پرنده‌های مختلف در آنجا زندگی می‌کنند.

جهان‌نما یکی از بهشت‌های ایرانی زیست‌شناس‌ها است. چون به دلیل آب و هوای سرد و مرطوب منطقه، گونه‌های گیاهی انبوه، پستانداران و پرنده‌های مختلف در آنجا زندگی می‌کنند. شاید بتوانید در جهان‌نما خرس قهوه‌ای، پلنگ، گراز، گرگ، روباه، شغال، خارپشت، كل، بز، خرگوش، عقاب طلایی، كبك دری، جغد و هما هم  ببینید. البته مسافرانی كه به این منطقه می‌آیند بیشتر در این جنگل كل و بز و خرگوش و روباه دیده‌اند. با وجود آنكه شكار در این منطقه حفاظت شده هم ممنوع است اما با شكار غیرقانونی بعضی مسافران، تعداد پستانداران منطقه در چند سال اخیر كاهش پیدا كرده است.

جهان نما

 حركت جنگل‌نوردان و ییلاق نشین‌ها در مسیرهایی غیر از مسیر اصلی موجب از بین رفتن تعدادی از زیستگاه‌های این جانوران شده و به همین دلیل به کوه‌پیمایان توصیه می‌شود در زمان حركت در جنگل فقط از مسیرها و كوره راه‌های اصلی حركت كنند.  تا امروز هیچ گزارشی مبنی بر اینكه حیواناتی مثل خرس و پلنگ، گراز یا گرگ به گردشگران حمله كرده باشد، وجود نداشته است. اما توصیه می‌شود مسافران تا قبل از رسیدن به خود جهان‌نما در صورت نیاز به استراحت در نزدیكی جاده استراحت كنند و برای حفظ سلامت خود وارد جنگل نشوند.

 
 
 

به گزارش گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از بجنورد، روستای درکش در فاصله 30 کیلومتری جنوب غربی شهر آشخانه از توابع شهرستان مانه و سملقان قرار دارد و رودخانه دركش از ميان آن می‌گذرد.

این روستا دارای طبيعتی جنگلی و كوهستانی با چشمه‌سارهای بسيار و تنها جنگل بلوط منطقه شرق كشور با باغ‌های ميوه متنوع و فراوان،انواع گياهان دارويی، حيات وحش منحصر به فرد، آثار و تپه‌های تاريخی متعدد و محيط زيبا و فرح‌بخش است و همه ساله عده زیادی از دوستداران طبيعت از شهرها و روستاهای اطراف به این مکان سفر می‌كنند.

وجود آبشارها و رودخانه‌ها از ديگر جاذبه‌های كم نظير این منطقه محسوب می‌شود و تنها جنگل بلوط شرق كشور در اطراف این روستا قرار دارد.

همچنین در جنوب روستای دركش، كوه آلاداغ با ارتفاع 2455 متر و دره كنداب قرار دارد.

بعلاوه در کوهسارها و دره­های مجاور باغات میوه، انواع گیاهان دارویی و گونه­های مختلف جانوری وجود دارد.

از توليدات محلي اين روستا مي توان گردو، بادام، انواع محصولات باغي شامل گيلاس، گلابي و عسل ... را نام برد.

این منطقه زیبا در دامنه‌ رشته کوه آلاداغ، مشهور به کوه یامان داغی قرار گرفته و به دلیل قرارگرفتن در طول دره، به دره‌کش یا درکش معروف شده است.

رودخانه‌ پرآبِ درکش که در این منطقه در جریان است که از کوه یامان‌داغی سرچشمه می‌گیرد و پس از سیراب‌کردن زمین‌های کشاورزی درکش و باغات اطراف، به روستاهای پایین دست می‌رسد.

درکش دارای مراتع و جنگل‌های انبوه است که یکی از متنوع‌ترین پوشش‌های گیاهی و درختی در خراسان شمالی محسوب می‌شود و در آن می‌توان گونه‌های انبوه گیاهی همچون درختان بلوط را مشاهده کرد.

این جنگل به‌ صورت کمربندی به عرض 3 الی5 کیلومتر و طول20 کیلومتر در دامنه‌ شمالی رشته‌کوه آلاداغ در محلی به نام کوه یامان داغی قرار دارد.

منطقه درکش دارای باغ‌های فراوانی همچون گیلاس، هلو و سیب است که شکوفا شدن شکوفه‌های این درختان در فصل بهار زیبایی این منطقه را دوچندان کرده است.

رویش گیاهان دارویی در فصل بهار همچون آویشن، کاکوتی و گون موجب می‌شود تا تعداد زیادی از افراد ساکن در این استان برای جمع‌آوری این گیاهان به کوه، تپه، جنگل و مراتع این منطقه سفر کنند.

 

روستای درکش جاذبه گردشگری در خراسان شمالی

روستای درکش جاذبه گردشگری در خراسان شمالی

روستای درکش جاذبه گردشگری در خراسان شمالی

روستای درکش جاذبه گردشگری در خراسان شمالی

روستای درکش جاذبه گردشگری در خراسان شمالی

روستای درکش جاذبه گردشگری در خراسان شمالی

روستای درکش جاذبه گردشگری در خراسان شمالی

روستای درکش جاذبه گردشگری در خراسان شمالی

قله یامان داغی

یکشنبه, 23 ارديبهشت 1397 11:32

معرفي قله يامانداغي :

واژه ی یامانداغ در زبان ترکی معادل  کوه ســــــــخت است. ارتفاع این قله  حدود 2500 متر و يكي از بلندترين ارتفاعات بجنورد و آشخانه می باشد.

مسيــرهاي صعود :

يكي از مسيرهاي صعود اين قله از روستاي زيباي دركش است كه در کیلومتر 65 جاده بجنورد-گرگان واقع شده. مسیر دیگر معمول برای صعود از جوزک در محدوده ی همین جاده و کمی بالاتر است.

معرفي دركــش :

درکش درواقع نگین سرسبز خراسان شمالی است. این منطقه زیبا در دامنه رشته کوه آلاداغ قرار گرفته وبدلیل قرار گرفتن در طول دره ای سرسبز ، به درکش یا دره کش معروف است .

پوشش گياهي منطقه :

منطقه يامانداغي داراي جنگلهای بسيار زیبا و پوشش گیاهی گستره از آخرین جنگلهای بلوط شرق ایران میباشد . جنگلهای این منطقه از لحاظ تنوع گیاهی در خراسان  مــقام اول را داراست و شامل جنگلهای تنک ، نیمه انبوه و انبوه است.گونه های غالب در پوشش  گیاهـــی آن شامل : بوته های یاس وحشی –درختهای گلابی وحشی – آق باش- آویشن- افرا-زرشک –ارسهای کهنسال- بلوط- کرامیته- زالزالک-بید- باریجه - اناروحشی- گردو- انجیر- گوجه وحشی – گون- درمنه- کرکو و غیره ... میباشد.

چشــــمه ها ي در مسيـــر قله :

چشــمه گلك كوچك كه فصلي است و چشــمه گلك بزرگ . چشمه نرگــــس لو  هم از چشمه هاي ديگر مسير تا قله است كه در مسير قله تا جوزك است و آب بسيار گوارايي دارد .

قلعه رودخان

پنج شنبه, 20 ارديبهشت 1397 07:17

در میان جاذبه های رنگارنگی که در گوشه گوشه کشورمان جای گرفته اند، طبیعت طرفداران خاص خودش را دارد و شاید تاریخ و جاذبه های باستانی کمتر مورد توجه قرار گیرند؛ اما گاهی تاریخ هم خودش را در دل طبیعت جای می کند تا نمایشی تازه به راه بیاندازد و جلوه ای متفاوت بیافریند.

این گونه جاذبه ها در ایران کم نیستند و در بسیاری نقاط، این تلفیق و ترکیب را شاهد هستیم. می خواهیم این بار به یکی از آنها سر بزنیم و سفری دیگر را تجربه کنیم. کوله بارمان را می بندیم و راهی شمال کشور می شویم تا به استان گیلان، دیار مبارز آزادیخواه، میرزا کوچک خان جنگلی برسیم.

در میان جاذبه های بکر این استان، یکی از مشهورترین آنها را انتخاب می کنیم و در دل جنگلی تماشایی به دیدن قلعه رودخان می رویم؛ قلعه ای از قلب تاریخ که سرد و گرم روزگار را چشیده و خم به ابرو نیاورده است. برای رسیدن به آن باید پای رفتن داشت و بالا رفتن از پلکانی طولانی را به جان خرید.

با کارناوال همراه باشید...

 
 

چرا قلعه رودخان؟


  •  قلعه رودخان، جاذبه ای است که تماشای توامان تاریخ و طبیعت را برای تان ممکن می کند.
  • مسیر رسیدن به این جاذبه بسیار زیباست و لحظات خوشی را به شما هدیه می دهد.
  • قلعه رودخان، بزرگترین قلعه آجری ایران است.
قلعه رودخان
 

در مسیر قلعه رودخان...

فرقی نمی کند که از کجا راهی قلعه رودخان شوی؛ رسیدن به این قلعه تماشایی تنها از طریق گذر از جاده ای زیبا و رفتن به اعماق جنگل امکان پذیر است.

راه آسفالته ای که در کنارش رودخانه ای جریان دارد شما را پس از پشت سرگذاشتن پیچ های متعدد به محلی می رساند که باید از ماشین ها پیاده شوید و قدم زنان خودتان را به نقطه آغاز جنگل انبوه برسانید. سختی راه از اینجا شروع می شود که باید از هزار پله بالا بروید. البته مسیر، با خروش رودخانه و حضور درختان سر به فلک کشیده، آنقدر زیباست که مجبور می شوید بارها و بارها بایستید و به تماشای مناظر بپردازید و خستگی از یادتان می رود.

در طول مسیر افراد محلی را می بینید که محصولات خود را برای شما آماده ساخته اند و می توانید از آنها خرید کنید. در پایان این مسیر پلکانی، ورودی قلعه را خواهید دید و غرق در تماشای آن خواهید شد...

 
 

آشنایی با قلعه رودخان | بزرگترین قلعه آجری ایران

بر فراز ارتفاعات جنگلی شهرستان فومن، بنایی تاریخی در میان درختان سر به فلک کشیده و در ارتفاعی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر ارتفاع از سطح دریا خودنمایی می کند. این جاذبه دیدنی با نام قلعه رودخان، دژ رودخان یا قلعه حسامی شناخته می شود عنوان بزرگترین قلعه آجری ایران را به خود اختصاص داده است و در پارک جنگلی قلعه رودخان قرار دارد.

این قلعه متعلق به دوره سلجوقیان است و سفری متفاوت را برای تان رقم می زند که در آن، ناگزیر به پیاده روی نیمه سنگین می شوید و طبیعت گردی و سفری فرهنگی-تاریخی را تجربه می کنید. در سمت راست این قلعه، رودخانه ای به همين نام از شمال به جنوب جریان دارد كه از ارتفاعات سرچشمه می گیرد و حیات را در این فضا ممکن می کند.

دکتر منوچهر ستوده در کتابی با نام "آستارا تا استرآباد" از این قلعه با نام سومین بنا از عجایب هفتگانه گیلان یاد می کند و ویژگی های شگفت انگیز آن را به تصویر می کشد. وی در این باره می گوید:

من تاکنون دژی به عظمت و استحکام قلعه رودخان ندیده ام. تنها دژی که می تواند برابر همان قلعه باشد، قلعه اصطخر (1) فارس است. دژهای خراسان و الموت رودبار و طارم زنجان در مقابل این دژ، بسیار کوچک و ناچیزند و شاید مساحت 10 یا 12 دژ، مساوی اراضی قلعه رودخان باشد

قلعه رودخان ترکیبی از هوشمندی در معماری، ساختار دفاعی و ویژگی‌های استراتژیکی و رزمی است و به همین سبب از تاریخ 30 مرداد سال 1354 با شماره ۱۵۴۹/3 در فهرست آثار ملی ایران  قرار دارد.

دلیل نام گذاری قلعه رودخان

به سبب قرارگیری این قلعه در کنار رودخانه نام های باستانی دژ رودگان یا روگان را به آن اختصاص داده اند که در گذر زمان به قلعه رودخان تغییر یافته است. کلمه رودخان مخفف رودخانه است و قلعه رودخان به معنای قلعه ای است که در نزدیکی رودخانه قرار دارد. این قلعه در زبان تالشی قله رخون نامیده می شود که تغییر یافته قلعه رودخان است. علاوه بر این نام ها، در دوران هایِ تاریخی مختلف اسامی دیگری همچون هزارپله، حسامی، سکسار، سگسار و سگسال نیز به آن اطلاق شده است.

عنوان قلعه حسامی، به حسام الدین دباج اسحقی و مرمت و تجدید بنای قلعه توسط وی اشاره دارد. عنوان هزار پله نیز بر اساس تعداد پله های منتهی به قلعه به آن اختصاص داده شده است. در طی کاوش های باستان شناسی نیز تعداد 935 پله در امتداد دیوارها و برج ها از زیر خاک بیرون کشیده شد که این باور را تایید می کند. نام سگسال نیز از دو بخش سگ و سال تشکیل شده که احتمالا اشاره به این دارد که قلعه در سال سگ ساخته شده است.

قلعه رودخان
 
قلعه رودخان
 
قلعه رودخان
 

تاریخچه قلعه رودخان

برای آنکه بیشتر با تاریخچه و اهمیت قلعه رودخان آشنا شویم باید نگاهی به تاریخ بیاندازیم و از وضعیت گیلان در زمان های دور مطلع شویم. گیلان در گذشته به دو منطقه "بی یه پس" یا گیلان غربی و "بی یه پیش" تقسیم و فومن تا سال 951 شمسی به عنوان مرکز گیلان غربی شناخته می شد. عنوان مرکز گیلان غربی برای فومن کافی بود تا حکمرانانِ آن زمان به فکر احداث قلعه مستحکمی جهت دفاع از حوزه استحفاظی خود بیفتند تا هم محلی برای استقرار اهل حکومت باشد و هم به عنوان پایگاهی نظامی مورد استفاده قرار گیرد.

قلعه رودخان، برای مدت ها تخت سلطنت و مرکز حکمرانی حکام گیلانی بیه پس بوده و در متون تاریخی و جغرافیایی گیلان تا قبل از قرن دهم هجری، نامی از  آن دیده نمی شود؛ اما عبدالفتاح فومنی در صفحه 183 کتاب تاریخ گیلان چنین داستانی را از قلعه رودخان ارایه می کند: 

امیره شاهرخ و کامیاب، پسران امیره سالار و بنی اعمام حسین خان بودند که به دستور حسن خان کهدمی در کوه قلعه رودخان کشته شدند.

با این حال بسیاری از کارشناسان، بر اساس برخی شواهد تاریخی دیگر معتقدند که این قلعه در دوران ساسانیان و در زمان حمله اعراب به ایران ساخته شده و در دوره سلجوقیان مورد مرمت قرار گرفته است. نتایج سالیابی انجام شده توسط پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار فرهنگی، تاریخی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور نیز قدمت این قلعه را، دوره سلجوقی تخمین می زند.

سلاطین اسحاقوند از سال 550 تا 1002 هجری قمری، حاکم قسمت اعظمی از این مناطق بوده اند و خود را منسوب به اشکانیان می دانستند. آنها قلعه رودخان را با توجه به موقعیت دفاعی ممتاز و استراتژیک آن، به عنوان مقر فرمانروایی خود در نظر گرفتند و با تجدید بنا و مرمت آن تمام تلاش خود را در حفظ آن کردند.

بر روی کتیبه سردر ورودی قلعه که در موزه گنجینه رشت قرار دارد، نوشته شده که این قلعه در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری برای سلطان حسام الدین، تجدید بنا شده است. امیره حسام الدین دباج فومنی (مظفرالسلطان)، فرمانروای بیه پس بود که به عنوان اولین قدرت منطقه‌ای که از دستورات صفویان سرپیچی کرد، از وی یاد می شود. او به بازسازی قلعه رودخان پرداخت تا در آنجا دست به مقاومت بزند؛ اما موفق نشد و پس از گریختن به سمت دربند -که در روسیه امروزی است- ، دستگیر و در تبریز اعدام شد.

منوچهر ستوده -ایران شناس و پژوهشگر برجسته ایرانی- به نقل از افراد محلی، سرنوشت این کتیبه را این گونه بیان می کند:

مردی هندی سنگ کتیبه را از جایش کنده و پایین انداخته و دیگران، آن را شکسته اند و پاره های آن را به دره مقابل درب ورودی انداخته اند.

هدایت خان، حاکم فومن، نیز در سال 1175 هجری قمری، در زمان قیامش علیه کریم خان زند، تمام تلاش خود را در راستای تعمیر قلعه به کار گرفت و آن را به توپ های جنگی تجهیز کرد تا برای دفاع آماده شود.

 در طول تاریخ این قلعه، گروه های مبارزاتی مختلفی را به خود دیده که از جمله آنها می توان به اسماعیلیان اشاره کرد و یا بر اساس برخی احتمالات آن را پایگاهی برای میرزا کوچک خان جنگلی به مدت سه سال دانست.

قلعه رودخان
 
قلعه رودخان
 

کشف قلعه رودخان توسط یک لهستانی

در سال ۱۸۳۰ میلادی (حدود 1245 قمری)، یک پژوهشگر لهستانی به نام آلكساندر شودزكو خچكو به هنگام انجام تحقیقات در گیلان، برای نخستین بار قلعه رودخان را دید و در یادداشت های خود موقعیت آن را به ثبت رساند.

او درباره قلعه رودخان می نویسد:

دژی است بر بالای كوهی در قسمت علیای رودخانه ای به همین نام، بام آن سنگی است و طرفین ورودی دارای دو برج دفاعی مستحكم است و بر كتیبه سردر ورودی آن حک شده است كه این قلعه برای نخستین بار در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری برای سلطان حسام الدین امیردباج بن امیر علاءالدین اسحق تجدید بنا شده است.

او در جایی دیگر درباره این قلعه چنین می گوید:

قلعه رودخان دژی است بر بالای کوهی در قسمت علیای رودخانه ای به همین نام، باروی آن از سنگ و آجر است و در طرفین در ورودی دو برج دفاعی مستحکم وجود دارد.

 

کاوش ها و پژوهش ها در قلعه رودخان

طی سال های 1379، 1382 و 1383 کارهای پژوهشی بسیار مهمی در داخل بنای قلعه صورت گرفت. در این پژوهش ها مسیری برای کاوش باز شد تا نکات تازه ای در مورد سال ساخت بنا کشف شود.

در جریان این کاوش ها کشفیاتی به دست آمد که عبارتند از:

سفال های دست ساز و چرخ ساز در دونوع لعابدار و بدون لعاب که قدمت آنها احتمالا به دوره صفویه می رسد.

چندین نوع کاشی شامل کاشی های مثلثی با لعاب یک دست قهوه ای سوخته، کاشی های شش گوش بزرگ به رنگ فیروزه ای، کاشی های تزیینی با لعاب آبی و نقش گل های سفید شاه عباسی که متعلق به دوره صفویه است.

قلع رودخان

نگاهی به معماری قلعه رودخان

عظمت خاص این قلعه ناشی از انتخاب مکان مناسب، بهره گیری از مصالح مقاوم، به کارگیری شیوه های مختلف معماری و ایجاد اشکال هندسی متنوع است که در مجموع، هیبتی منحصربفرد را به آن بخشیده اند. کاربرد انواع طاق های جناغی و استفاده از طرح های آجرکاری و سنگ چینی از دیگر وجوه قابل توجه قلعه رودخان است که دقت سازندگان را به تصویر می کشد.

قلعه رودخان مانند سایر قلعه های کوهستانی در بالاترین نقطه کوه واقع شده است. نمونه هایی دیگر از این قلعه ها در نقاط دیگر ایران نیز وجود دارند که از میان آنها می توان به قلعه بابک در کلیبر آذربایجان شرقی، قلعه حسن صباح در الموت قزوین، قلعه یزدگرد در ریجاب کرمانشاه و... اشاره کرد. این قلعه ها دو برج عظیم در دو طرف درب ورودی دارند و تعداد زیادی برج های کوچکتر با فواصل نامنظم، دور تا دور آنها را فرا گرفته است.

در اطراف دیوارهای قلعه های کوهستانی، شیب تندی وجود دارد تا حمله به قلعه را سخت یا ناممکن کند و جلوی نفوذ دشمن را بگیرد. بیشتر قلعه های کوهستانی به سبب فتح توسط افراد مختلف و عوامل طبیعی تا حدی از بین رفته اند؛ اما در میان آنها قلعه رودخان یکی از سالم ترین هاست که همچنان زیبایی خاص خودش را دارد و در طول تاریخ، هیچ‌گاه مورد نفوذ و فتح دشمنان قرار نگرفته است.

محیط قلعه 1260متر است و طول آن حدود 500 متر و عرض آن در نقاط مختلف تفاوت دارد. این قلعه با فرم کلی نامنظم، مساحتی بالغ بر 22300 متر مربع را به خود اختصاص داده و 40 برج و دیواری به طول ۱۵۰۰ متر نمای بیرونی آن را تشکیل می دهند. ارتفاع دیوارها از 3 تا 10 متر متغیر است و در نقاط حساس و نفوذ پذیر قلعه، دیوارها و برج ها با قطر و ارتفاع بیشتری ساخته شده اند. دور تا دور دیوارها و برج ها روزنه‌هایی شیب دار تعبیه شده تا برای ریختن مواد مذاب و تیراندازی مورد استفاده قرار گیرند.

 
 

مصالح به کار رفته در ساخت قلعه رودخان

با توجه به سختی راه و دسترسی مشکل قلعه به دنیای خارج، در ساخت بنا از مصالح پیرامون استفاده شده است. میلیون ها قطعه سنگ در ابعاد مختلف از صخره های اطراف کنده شده تا در ساخت پی ها، دیوارها و تقریبا نیمی از ارتفاع برج ها و باروها و تاسیسات ساختمانی به کار رود. در همه جای قلعه به جز محل دروازه ورودی و نقاط حساس، سنگ ها به صورت تراش خورده استفاده شده و در بقیه نقاط سنگ لاشه به کار رفته است.

در طبقات بالایی برج ها و باروها و پوشش سقف ها و کف ها استفاده از آجر مشهود است و وجود آثار کوره آجر پزی و تکه های آجر در حدود 300 متری قلعه و در محوطه ای وسیع و هموار و عاری از درخت نیز این موضوع را تایید می کند.

چوب یکی دیگر از مصالح به کار رفته در این قلعه است که در درب ها، پوشش داخلی سقف طبقات اول، برج ها و واحد های مسکونی و پنجره ها دیده می شود.

با توجه به رطوبت بالای هوا در این منطقه استفاده از ملات گچ، ساروج و آهک همراه با خاکستر بهترین گزینه به نظر می رسد و نشان از هوشمندی سازندگان دارد.

قلعه رودخان
 

ویژگی های دفاعی قلعه رودخان

علاوه بر نکاتی که تا به اینجا به آنها اشاره کردیم، به دو دلیل می توان این مکان را مناسب ترین جا برای احداث یک قلعه تدافعی دانست:

دلیل اول جریان رودخانه در کنار قلعه است که دکتر منوچهر ستوده در جلد یک کتاب "از آستارا تا استرآباد" درباره آن چنین می نویسد:

ارتفاع قلعه از شهر رشت 680 متر است، در جهت شمالی قلعه، رودخانه ای به نام قلعه رودخان وجود دارد که با اندک باران، آب آن دو برابر می شود؛ به طوری که آب نسبتا زیاد این رودخانه در گذشته مانع حرکت سربازانی بوده که به طرف این قلعه می رفته اند.

دلیل دوم جنگل های انبوه قدیمی هستند که با درختان کهن و سر به فلک کشیده مانعی برای دشمنان به حساب می آمدند و به همین خاطر این دژ کمتر از سایر همتایان خود مورد حمله متجاوزان قرار گرفته است.

قلعه رودخان

1- وروردی قلعه

ورود به قلعه رودخان از طریق دروازه اصلی انجام می شود که در ضلع شمالی قرار دارد و به سبب قرارگیری در شیب تند تپه و دو برج عظیم در دو طرف خود، کمتر در دسترس دشمنان قرار داشته است.

در دو طرف دروازه ورودی، دو سکو به چشم می خورد که از جنس لاشه سنگ و به ارتفاع 1.5 متر ساخته شده اند تا به عنوان محلی برای استقرار محافظین مورد استفاده قرار گیرند.

درب ورودی با قوس جناغی (منحنی دارای راس تیز) که 2.6 متر عرض و 3.5 متر ارتفاع دارد ساخته شده است و افراد را به یک راهرو هدایت می کند. در دو طرف راهرو، سکوهایی قرار دارد و به همین سبب می توان به آن نقش بارانداز (محلی برای استراحت) را داد. پس از عبور از این راهرو محوطه قلعه نمایان می شود و از آنجا با پشت سر گذاشتن چند پله سنگی می توان به سمت پشت بام بالای دروازه رفت. این مسیر شما را به داخل برج های دروازه نیز می رساند.

در فاصله 90 متری از دروازه اصلی، باریک ترین قسمت قلعه و محل تلاقی برج و باروهای شمالی و جنوبی قرار دارد و دروازه شرقی نیز در همان جا تعبیه شده است.

 

2- برج ها

در دوسوی دروازه، برج های بزرگی قرار دارند که در قسمت پایینی توپر و در بالا توخالی هستند. این برج ها از بیرون به شکل استوانه به نظر می رسند؛ اما در درون خود اتاق هایی هشت ضلعی دارند. در هر ضلع این اتاق های هشت ضلعی، طاق نمایی به ضخامت 1.5 متر دیده می شود که به روزنه یا پنجره هایی برای نور و حفاظت از قلعه منتهی می شوند. اندازه قطر و شکل این برج ها کمی با هم متفاوت هستند؛ اما نقشه داخلی آنها به یک صورت است.

همه برج های قلعه دارای سقف هستند و قادر بوده اند تا نگهبانان را از باد و باران و برف در امان نگه دارند. با ورود به برج ها متوجه وجود اجاق و دودکش در درون آنها می شوید که به منظور گرم شدن نگهبانان در سرمای زمستان تعبیه شده بودند.

طاق سقف ها دارای دورچین آجری است که بدون تیر و با آجر ساخته و بر روی آنها گچ کاری شده است. تعدادی از برج ها دو طبقه دارند که برخی از آنها در گذشته دارای سقف چوبی بوده اند.

Hossein Zahedi 
 

3- شاه نشین

مهم ترین بنای قلعه در قسمت غربی، شاه نشین است که محل استقرار حکمران بوده و در فاصله 200 متری از دروازه ورودی و بر بلندترین نقطه قلعه در ارتفاع 778 متری از سطح دریا واقع شده است.

این بنا از نظر شکل و ابعاد متفاوت از سایر سازه های قلعه به نظر می رسد و دو بخش پایینی و بالایی و یک تراس، قسمت های مختلف آن را تشکیل می دهند. تراس این بنا محل خوبی برای نشستن و تماشای قلعه به شمار می رود و در آن می شود از مناظر اطراف نیز لذت برد.

امروزه بقایای زیادی از این بنا به چشم نمی خورد؛ اما بر اساس مطالعات در طبقه همکف آن دو اتاق و یک ایوان وجود داشته و ایوان مرکزی با راه پله ای به طبقه بالا راه می یافته است. اتاق فوقانی از درون به شکل یک هشت ضلعی بوده و از خارج به صورت نیم استوانه به نظر می رسیده است.

 

4- پایگاه نظامی در بخش شرقی

بخش شرقی به عنوان پایگاه نظامی قلعه به شمار می رود و دروازه ورودی و یک خروج اضطراری یا دزد در، زندان، حمام، آبریزگاه، محل اسکان افسران ارشد و تعدادی واحد مسکونی و قراول خانه را در خود جای داده است. قراول خانه ها دو طبقه هستند و نورگیرها و روزنه های متعدد آنها امکان تسلط بر محیط پیرامون را فراهم می کنند. در این قلعه نیز مانند هر قلعه دیگری، درب خروج اضطراری تعبیه شده است که در ضلع جنوب شرقی آن قرار دارد. در انتهای شمال شرقی قلعه نیز یک ساختمان دو طبقه زیبا دیده می شود که بسیار دل انگیز به نظر می رسد.

وجود یک دروازه بزرگ، قراول خانه های متعدد، تاسیسات معماری و خروج اضطراری در این بخش نشان می دهد که بخش شرقی اهمیت ویژه ای در گذشته داشته و احتمالا محل نگهداری تسلیحات، مواد غذایی و مصالح ساختمانی بوده است.

Mehran Akbarian 
 

5- غار نگهبانان

قلعه رودخان از قسمت جنوب به کوهی منتهی می شود که غاری را در خود دارد. به گفته افراد محلی، در زمان های گذشته این غار به عنوان محل نگهبانی سربازها استفاده می شده است. آنها در صورت وقوع حمله با علامت های مخصوص، ساکنان قلعه را آگاه می کردند. دهانه ی این غار 3 متر و ارتفاع آن 4 متر است و عمقی برابر 15 متر دارد.

 متاسفانه تصویری از این قسمت در دست نیست. اگر عکسی از این بخش دارید آن را برای ما ارسال کنید تا با نام خودتان در کارناوال منتشر شود. عکس را در اینجا آپلود کنید

قلعه رودخان
 

6- آب انبار

آب انباری در میان قلعه و در گودترین محل آن قرار دارد که در قدیم آب مورد نیاز قلعه به وسیله تنبوشه‌ها (لوله های سفالی) از ییلا‌ق زردخونی واقع در ارتفاعات غربی به حوض وسط آن هدایت می‌شده است. این آب انبار در بخش غربی و در ارتفاع 687 متر از سطح دریا قرار دارد و مساحت تقریبی آن 130 متر مربع است. به دلیل اهمیت حفاظت از آب انبار و نقش حیاتی آن در قلعه، دو ردیف برج دیده بانی در بالای بام و در دو طبقه احداث شده تا نگهبانان بتوانند به آن تسلط داشته باشند.

پس از زلزله سال 1369 گیلان، دیگر آبی به این آب انبار نیامد؛ اما در سال های بعد سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان نسبت به احیای آن اقدام کرد. امروزه آب مورد نیاز قلعه و بازدیدکنندگان را از همان مكان و مسیر با لوله‌های پلا‌ستیكی به قلعه انتقال می دهند و در یک آب انبار جدیدالا‌حداث ذخیره می کنند.

 
 

خوشگذرانی در قلعه رودخان

همان گونه که گفتیم قلعه رودخان تنها یک بنای تاریخی نیست و طبیعت اطراف، جلوه ای دیگر به آن داده است. به سبب این موقعیت ممتاز در این سفر می توانید از انجام فعالیت های زیر لذت ببرید:

گشت و گذار و عکاسی: پیمایش مسیر رسیدن به قلعه از میان درختان سر به فلک کشیده می گذرد و به شما این فرصت را می دهد تا علاوه بر تصاویر قلعه، عکس هایی از طبیعت اطراف آن را نیز به یادگار ببرید.

رستوران های محلی: قبل از آنکه پله های مسیر آغاز شوند، به رستوران های متنوعی برخورد می کنید که هر کدام شان می توانند با غذاهای محلی میزبان شما باشند و خاطره ای خوش را برای تان رقم بزنند. 

آتلیه با لباس های سنتی: در کنار رستوران ها می توانید از آتلیه عکاسی هم استفاده کنید و با پوشیدن لباس های سنتی تصاویری خاص را از خود ثبت نمایید.

خرید صنایع دستی و محصولات محلی: زنان روستاهای اطراف زیباترین دست بافته های خود را برای شما آماده ساخته اند که پیش از آغاز مسیر پله ها می توانید آنها را ببینید و بخرید. در طول مسیر رسیدن به قلعه بوی نان و سایر محصولات محلی به مشام می رسد که می توانند خستگی را از جان تان به در کنند. 

 
صنایع دستی قلعه رودخان
 
صنایع دستی قلعه رودخان

امکانات رفاهی و گردشگری

در مسیر رسیدن به قلعه رودخان و پیش از رسیدن به پله ها، کف زمین شن ریزی شده و امکاناتی همچون رستوران، فروشگاه صنایع دستی، سرویس بهداشتی و نمازخانه در آن وجود دارد.

در محوطه قلعه نیز مکانی برای دسترسی به آب آشامیدنی، سرویس بهداشتی و نمازخانه تعبیه شده است تا بازدیدکنندگان بتوانند از آنها استفاده کنند. 

 
 

کجا بمونیم؟

در سفر به قلعه رودخان گزینه های زیادی برای اقامت پیش روی شما قرار دارند. می توانید از هتل ها و مهمانسراهای شهرهای اطراف استفاده کنید و یا یکی از ویلاها یا خانه های محلی را برگزینید. کمپینگ در طبیعت نیز یکی دیگر از گزینه های شماست که می تواند تجربه تازه ای برای تان رقم بزند.

قلعه رودخان
 

بهترین فصل سفر

بهترین زمان برای بازدید از قلعه رودخان، بهار و تابستان است که طبیعت بسیار زیبا به نظر می رسد.

بهار و تابستان: سرسبزی درختان در این دو فصل جلوه خاصی به مسیر رسیدن به قلعه و خود آن می دهد.

پاییز: برگ های رنگارنگ تمام مسیر را می پوشانند و خالی شدن درختان باعث می شود تا دید بهتری داشته باشید؛ اما در صورت بارش باران باید مسیر فوق العاده لیزی را بپیمایید.

زمستان: درست است که زمستان هم زیبایی خاص خودش را دارد اما خطرناک و لغزنده بودن مسیر باعث می شود تا کمتر کسی به قلعه رودخان برود. با کاهش دما و سرمای هوا بسیاری از دکه ها ی غذای محلی نیز دیگر خدماتی را ارایه نمی کنند.

 

راه دسترسی

آدرس: استان گیلان، 25 کیلومتری جنوب غربی شهر فومن

برای رسیدن به قلعه رودخان، به شهر فومن بروید و از آنجا مسیر خود را به سمت جاده قلعه رودخان ادامه دهید. پس از عبور از روستاهای گشت، کرد محله، گشت رودخان، سیاه کش، گوراب پس، ملسکام، سعیدآباد (سید آباد) به روستای قلعه رودخان می رسید. در این منطقه راه را ادامه دهید تا پس از عبور از حیدرآلات به محل پارک ماشین برسید. در این مکان از ماشین پیاده شده و پس از عبور از کنار مغازه های متعدد در مسیر شن ریزی شده به پای کوه برسید. از اینجا پس از طی مسیر 1.5 کیلومتری و پیمودن حدود 1000 پله، ورودی قلعه رودخان را خواهید دید.

زمان بازدید

همه روزه از 7:30 تا 17.00 

هزینه ورودی

اتباع ایرانی:25000 تومان 

اتباع خارجی: 15000 تومان

هزینه ورود به محوطه: به ازای هر ماشین 8000 تومان

منبع:کارناوال