قلعه رودخان

پنج شنبه, 20 ارديبهشت 1397 07:17

در میان جاذبه های رنگارنگی که در گوشه گوشه کشورمان جای گرفته اند، طبیعت طرفداران خاص خودش را دارد و شاید تاریخ و جاذبه های باستانی کمتر مورد توجه قرار گیرند؛ اما گاهی تاریخ هم خودش را در دل طبیعت جای می کند تا نمایشی تازه به راه بیاندازد و جلوه ای متفاوت بیافریند.

این گونه جاذبه ها در ایران کم نیستند و در بسیاری نقاط، این تلفیق و ترکیب را شاهد هستیم. می خواهیم این بار به یکی از آنها سر بزنیم و سفری دیگر را تجربه کنیم. کوله بارمان را می بندیم و راهی شمال کشور می شویم تا به استان گیلان، دیار مبارز آزادیخواه، میرزا کوچک خان جنگلی برسیم.

در میان جاذبه های بکر این استان، یکی از مشهورترین آنها را انتخاب می کنیم و در دل جنگلی تماشایی به دیدن قلعه رودخان می رویم؛ قلعه ای از قلب تاریخ که سرد و گرم روزگار را چشیده و خم به ابرو نیاورده است. برای رسیدن به آن باید پای رفتن داشت و بالا رفتن از پلکانی طولانی را به جان خرید.

با کارناوال همراه باشید...

 
 

چرا قلعه رودخان؟


  •  قلعه رودخان، جاذبه ای است که تماشای توامان تاریخ و طبیعت را برای تان ممکن می کند.
  • مسیر رسیدن به این جاذبه بسیار زیباست و لحظات خوشی را به شما هدیه می دهد.
  • قلعه رودخان، بزرگترین قلعه آجری ایران است.
قلعه رودخان
 

در مسیر قلعه رودخان...

فرقی نمی کند که از کجا راهی قلعه رودخان شوی؛ رسیدن به این قلعه تماشایی تنها از طریق گذر از جاده ای زیبا و رفتن به اعماق جنگل امکان پذیر است.

راه آسفالته ای که در کنارش رودخانه ای جریان دارد شما را پس از پشت سرگذاشتن پیچ های متعدد به محلی می رساند که باید از ماشین ها پیاده شوید و قدم زنان خودتان را به نقطه آغاز جنگل انبوه برسانید. سختی راه از اینجا شروع می شود که باید از هزار پله بالا بروید. البته مسیر، با خروش رودخانه و حضور درختان سر به فلک کشیده، آنقدر زیباست که مجبور می شوید بارها و بارها بایستید و به تماشای مناظر بپردازید و خستگی از یادتان می رود.

در طول مسیر افراد محلی را می بینید که محصولات خود را برای شما آماده ساخته اند و می توانید از آنها خرید کنید. در پایان این مسیر پلکانی، ورودی قلعه را خواهید دید و غرق در تماشای آن خواهید شد...

 
 

آشنایی با قلعه رودخان | بزرگترین قلعه آجری ایران

بر فراز ارتفاعات جنگلی شهرستان فومن، بنایی تاریخی در میان درختان سر به فلک کشیده و در ارتفاعی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر ارتفاع از سطح دریا خودنمایی می کند. این جاذبه دیدنی با نام قلعه رودخان، دژ رودخان یا قلعه حسامی شناخته می شود عنوان بزرگترین قلعه آجری ایران را به خود اختصاص داده است و در پارک جنگلی قلعه رودخان قرار دارد.

این قلعه متعلق به دوره سلجوقیان است و سفری متفاوت را برای تان رقم می زند که در آن، ناگزیر به پیاده روی نیمه سنگین می شوید و طبیعت گردی و سفری فرهنگی-تاریخی را تجربه می کنید. در سمت راست این قلعه، رودخانه ای به همين نام از شمال به جنوب جریان دارد كه از ارتفاعات سرچشمه می گیرد و حیات را در این فضا ممکن می کند.

دکتر منوچهر ستوده در کتابی با نام "آستارا تا استرآباد" از این قلعه با نام سومین بنا از عجایب هفتگانه گیلان یاد می کند و ویژگی های شگفت انگیز آن را به تصویر می کشد. وی در این باره می گوید:

من تاکنون دژی به عظمت و استحکام قلعه رودخان ندیده ام. تنها دژی که می تواند برابر همان قلعه باشد، قلعه اصطخر (1) فارس است. دژهای خراسان و الموت رودبار و طارم زنجان در مقابل این دژ، بسیار کوچک و ناچیزند و شاید مساحت 10 یا 12 دژ، مساوی اراضی قلعه رودخان باشد

قلعه رودخان ترکیبی از هوشمندی در معماری، ساختار دفاعی و ویژگی‌های استراتژیکی و رزمی است و به همین سبب از تاریخ 30 مرداد سال 1354 با شماره ۱۵۴۹/3 در فهرست آثار ملی ایران  قرار دارد.

دلیل نام گذاری قلعه رودخان

به سبب قرارگیری این قلعه در کنار رودخانه نام های باستانی دژ رودگان یا روگان را به آن اختصاص داده اند که در گذر زمان به قلعه رودخان تغییر یافته است. کلمه رودخان مخفف رودخانه است و قلعه رودخان به معنای قلعه ای است که در نزدیکی رودخانه قرار دارد. این قلعه در زبان تالشی قله رخون نامیده می شود که تغییر یافته قلعه رودخان است. علاوه بر این نام ها، در دوران هایِ تاریخی مختلف اسامی دیگری همچون هزارپله، حسامی، سکسار، سگسار و سگسال نیز به آن اطلاق شده است.

عنوان قلعه حسامی، به حسام الدین دباج اسحقی و مرمت و تجدید بنای قلعه توسط وی اشاره دارد. عنوان هزار پله نیز بر اساس تعداد پله های منتهی به قلعه به آن اختصاص داده شده است. در طی کاوش های باستان شناسی نیز تعداد 935 پله در امتداد دیوارها و برج ها از زیر خاک بیرون کشیده شد که این باور را تایید می کند. نام سگسال نیز از دو بخش سگ و سال تشکیل شده که احتمالا اشاره به این دارد که قلعه در سال سگ ساخته شده است.

قلعه رودخان
 
قلعه رودخان
 
قلعه رودخان
 

تاریخچه قلعه رودخان

برای آنکه بیشتر با تاریخچه و اهمیت قلعه رودخان آشنا شویم باید نگاهی به تاریخ بیاندازیم و از وضعیت گیلان در زمان های دور مطلع شویم. گیلان در گذشته به دو منطقه "بی یه پس" یا گیلان غربی و "بی یه پیش" تقسیم و فومن تا سال 951 شمسی به عنوان مرکز گیلان غربی شناخته می شد. عنوان مرکز گیلان غربی برای فومن کافی بود تا حکمرانانِ آن زمان به فکر احداث قلعه مستحکمی جهت دفاع از حوزه استحفاظی خود بیفتند تا هم محلی برای استقرار اهل حکومت باشد و هم به عنوان پایگاهی نظامی مورد استفاده قرار گیرد.

قلعه رودخان، برای مدت ها تخت سلطنت و مرکز حکمرانی حکام گیلانی بیه پس بوده و در متون تاریخی و جغرافیایی گیلان تا قبل از قرن دهم هجری، نامی از  آن دیده نمی شود؛ اما عبدالفتاح فومنی در صفحه 183 کتاب تاریخ گیلان چنین داستانی را از قلعه رودخان ارایه می کند: 

امیره شاهرخ و کامیاب، پسران امیره سالار و بنی اعمام حسین خان بودند که به دستور حسن خان کهدمی در کوه قلعه رودخان کشته شدند.

با این حال بسیاری از کارشناسان، بر اساس برخی شواهد تاریخی دیگر معتقدند که این قلعه در دوران ساسانیان و در زمان حمله اعراب به ایران ساخته شده و در دوره سلجوقیان مورد مرمت قرار گرفته است. نتایج سالیابی انجام شده توسط پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار فرهنگی، تاریخی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور نیز قدمت این قلعه را، دوره سلجوقی تخمین می زند.

سلاطین اسحاقوند از سال 550 تا 1002 هجری قمری، حاکم قسمت اعظمی از این مناطق بوده اند و خود را منسوب به اشکانیان می دانستند. آنها قلعه رودخان را با توجه به موقعیت دفاعی ممتاز و استراتژیک آن، به عنوان مقر فرمانروایی خود در نظر گرفتند و با تجدید بنا و مرمت آن تمام تلاش خود را در حفظ آن کردند.

بر روی کتیبه سردر ورودی قلعه که در موزه گنجینه رشت قرار دارد، نوشته شده که این قلعه در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری برای سلطان حسام الدین، تجدید بنا شده است. امیره حسام الدین دباج فومنی (مظفرالسلطان)، فرمانروای بیه پس بود که به عنوان اولین قدرت منطقه‌ای که از دستورات صفویان سرپیچی کرد، از وی یاد می شود. او به بازسازی قلعه رودخان پرداخت تا در آنجا دست به مقاومت بزند؛ اما موفق نشد و پس از گریختن به سمت دربند -که در روسیه امروزی است- ، دستگیر و در تبریز اعدام شد.

منوچهر ستوده -ایران شناس و پژوهشگر برجسته ایرانی- به نقل از افراد محلی، سرنوشت این کتیبه را این گونه بیان می کند:

مردی هندی سنگ کتیبه را از جایش کنده و پایین انداخته و دیگران، آن را شکسته اند و پاره های آن را به دره مقابل درب ورودی انداخته اند.

هدایت خان، حاکم فومن، نیز در سال 1175 هجری قمری، در زمان قیامش علیه کریم خان زند، تمام تلاش خود را در راستای تعمیر قلعه به کار گرفت و آن را به توپ های جنگی تجهیز کرد تا برای دفاع آماده شود.

 در طول تاریخ این قلعه، گروه های مبارزاتی مختلفی را به خود دیده که از جمله آنها می توان به اسماعیلیان اشاره کرد و یا بر اساس برخی احتمالات آن را پایگاهی برای میرزا کوچک خان جنگلی به مدت سه سال دانست.

قلعه رودخان
 
قلعه رودخان
 

کشف قلعه رودخان توسط یک لهستانی

در سال ۱۸۳۰ میلادی (حدود 1245 قمری)، یک پژوهشگر لهستانی به نام آلكساندر شودزكو خچكو به هنگام انجام تحقیقات در گیلان، برای نخستین بار قلعه رودخان را دید و در یادداشت های خود موقعیت آن را به ثبت رساند.

او درباره قلعه رودخان می نویسد:

دژی است بر بالای كوهی در قسمت علیای رودخانه ای به همین نام، بام آن سنگی است و طرفین ورودی دارای دو برج دفاعی مستحكم است و بر كتیبه سردر ورودی آن حک شده است كه این قلعه برای نخستین بار در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری برای سلطان حسام الدین امیردباج بن امیر علاءالدین اسحق تجدید بنا شده است.

او در جایی دیگر درباره این قلعه چنین می گوید:

قلعه رودخان دژی است بر بالای کوهی در قسمت علیای رودخانه ای به همین نام، باروی آن از سنگ و آجر است و در طرفین در ورودی دو برج دفاعی مستحکم وجود دارد.

 

کاوش ها و پژوهش ها در قلعه رودخان

طی سال های 1379، 1382 و 1383 کارهای پژوهشی بسیار مهمی در داخل بنای قلعه صورت گرفت. در این پژوهش ها مسیری برای کاوش باز شد تا نکات تازه ای در مورد سال ساخت بنا کشف شود.

در جریان این کاوش ها کشفیاتی به دست آمد که عبارتند از:

سفال های دست ساز و چرخ ساز در دونوع لعابدار و بدون لعاب که قدمت آنها احتمالا به دوره صفویه می رسد.

چندین نوع کاشی شامل کاشی های مثلثی با لعاب یک دست قهوه ای سوخته، کاشی های شش گوش بزرگ به رنگ فیروزه ای، کاشی های تزیینی با لعاب آبی و نقش گل های سفید شاه عباسی که متعلق به دوره صفویه است.

قلع رودخان

نگاهی به معماری قلعه رودخان

عظمت خاص این قلعه ناشی از انتخاب مکان مناسب، بهره گیری از مصالح مقاوم، به کارگیری شیوه های مختلف معماری و ایجاد اشکال هندسی متنوع است که در مجموع، هیبتی منحصربفرد را به آن بخشیده اند. کاربرد انواع طاق های جناغی و استفاده از طرح های آجرکاری و سنگ چینی از دیگر وجوه قابل توجه قلعه رودخان است که دقت سازندگان را به تصویر می کشد.

قلعه رودخان مانند سایر قلعه های کوهستانی در بالاترین نقطه کوه واقع شده است. نمونه هایی دیگر از این قلعه ها در نقاط دیگر ایران نیز وجود دارند که از میان آنها می توان به قلعه بابک در کلیبر آذربایجان شرقی، قلعه حسن صباح در الموت قزوین، قلعه یزدگرد در ریجاب کرمانشاه و... اشاره کرد. این قلعه ها دو برج عظیم در دو طرف درب ورودی دارند و تعداد زیادی برج های کوچکتر با فواصل نامنظم، دور تا دور آنها را فرا گرفته است.

در اطراف دیوارهای قلعه های کوهستانی، شیب تندی وجود دارد تا حمله به قلعه را سخت یا ناممکن کند و جلوی نفوذ دشمن را بگیرد. بیشتر قلعه های کوهستانی به سبب فتح توسط افراد مختلف و عوامل طبیعی تا حدی از بین رفته اند؛ اما در میان آنها قلعه رودخان یکی از سالم ترین هاست که همچنان زیبایی خاص خودش را دارد و در طول تاریخ، هیچ‌گاه مورد نفوذ و فتح دشمنان قرار نگرفته است.

محیط قلعه 1260متر است و طول آن حدود 500 متر و عرض آن در نقاط مختلف تفاوت دارد. این قلعه با فرم کلی نامنظم، مساحتی بالغ بر 22300 متر مربع را به خود اختصاص داده و 40 برج و دیواری به طول ۱۵۰۰ متر نمای بیرونی آن را تشکیل می دهند. ارتفاع دیوارها از 3 تا 10 متر متغیر است و در نقاط حساس و نفوذ پذیر قلعه، دیوارها و برج ها با قطر و ارتفاع بیشتری ساخته شده اند. دور تا دور دیوارها و برج ها روزنه‌هایی شیب دار تعبیه شده تا برای ریختن مواد مذاب و تیراندازی مورد استفاده قرار گیرند.

 
 

مصالح به کار رفته در ساخت قلعه رودخان

با توجه به سختی راه و دسترسی مشکل قلعه به دنیای خارج، در ساخت بنا از مصالح پیرامون استفاده شده است. میلیون ها قطعه سنگ در ابعاد مختلف از صخره های اطراف کنده شده تا در ساخت پی ها، دیوارها و تقریبا نیمی از ارتفاع برج ها و باروها و تاسیسات ساختمانی به کار رود. در همه جای قلعه به جز محل دروازه ورودی و نقاط حساس، سنگ ها به صورت تراش خورده استفاده شده و در بقیه نقاط سنگ لاشه به کار رفته است.

در طبقات بالایی برج ها و باروها و پوشش سقف ها و کف ها استفاده از آجر مشهود است و وجود آثار کوره آجر پزی و تکه های آجر در حدود 300 متری قلعه و در محوطه ای وسیع و هموار و عاری از درخت نیز این موضوع را تایید می کند.

چوب یکی دیگر از مصالح به کار رفته در این قلعه است که در درب ها، پوشش داخلی سقف طبقات اول، برج ها و واحد های مسکونی و پنجره ها دیده می شود.

با توجه به رطوبت بالای هوا در این منطقه استفاده از ملات گچ، ساروج و آهک همراه با خاکستر بهترین گزینه به نظر می رسد و نشان از هوشمندی سازندگان دارد.

قلعه رودخان
 

ویژگی های دفاعی قلعه رودخان

علاوه بر نکاتی که تا به اینجا به آنها اشاره کردیم، به دو دلیل می توان این مکان را مناسب ترین جا برای احداث یک قلعه تدافعی دانست:

دلیل اول جریان رودخانه در کنار قلعه است که دکتر منوچهر ستوده در جلد یک کتاب "از آستارا تا استرآباد" درباره آن چنین می نویسد:

ارتفاع قلعه از شهر رشت 680 متر است، در جهت شمالی قلعه، رودخانه ای به نام قلعه رودخان وجود دارد که با اندک باران، آب آن دو برابر می شود؛ به طوری که آب نسبتا زیاد این رودخانه در گذشته مانع حرکت سربازانی بوده که به طرف این قلعه می رفته اند.

دلیل دوم جنگل های انبوه قدیمی هستند که با درختان کهن و سر به فلک کشیده مانعی برای دشمنان به حساب می آمدند و به همین خاطر این دژ کمتر از سایر همتایان خود مورد حمله متجاوزان قرار گرفته است.

قلعه رودخان

1- وروردی قلعه

ورود به قلعه رودخان از طریق دروازه اصلی انجام می شود که در ضلع شمالی قرار دارد و به سبب قرارگیری در شیب تند تپه و دو برج عظیم در دو طرف خود، کمتر در دسترس دشمنان قرار داشته است.

در دو طرف دروازه ورودی، دو سکو به چشم می خورد که از جنس لاشه سنگ و به ارتفاع 1.5 متر ساخته شده اند تا به عنوان محلی برای استقرار محافظین مورد استفاده قرار گیرند.

درب ورودی با قوس جناغی (منحنی دارای راس تیز) که 2.6 متر عرض و 3.5 متر ارتفاع دارد ساخته شده است و افراد را به یک راهرو هدایت می کند. در دو طرف راهرو، سکوهایی قرار دارد و به همین سبب می توان به آن نقش بارانداز (محلی برای استراحت) را داد. پس از عبور از این راهرو محوطه قلعه نمایان می شود و از آنجا با پشت سر گذاشتن چند پله سنگی می توان به سمت پشت بام بالای دروازه رفت. این مسیر شما را به داخل برج های دروازه نیز می رساند.

در فاصله 90 متری از دروازه اصلی، باریک ترین قسمت قلعه و محل تلاقی برج و باروهای شمالی و جنوبی قرار دارد و دروازه شرقی نیز در همان جا تعبیه شده است.

 

2- برج ها

در دوسوی دروازه، برج های بزرگی قرار دارند که در قسمت پایینی توپر و در بالا توخالی هستند. این برج ها از بیرون به شکل استوانه به نظر می رسند؛ اما در درون خود اتاق هایی هشت ضلعی دارند. در هر ضلع این اتاق های هشت ضلعی، طاق نمایی به ضخامت 1.5 متر دیده می شود که به روزنه یا پنجره هایی برای نور و حفاظت از قلعه منتهی می شوند. اندازه قطر و شکل این برج ها کمی با هم متفاوت هستند؛ اما نقشه داخلی آنها به یک صورت است.

همه برج های قلعه دارای سقف هستند و قادر بوده اند تا نگهبانان را از باد و باران و برف در امان نگه دارند. با ورود به برج ها متوجه وجود اجاق و دودکش در درون آنها می شوید که به منظور گرم شدن نگهبانان در سرمای زمستان تعبیه شده بودند.

طاق سقف ها دارای دورچین آجری است که بدون تیر و با آجر ساخته و بر روی آنها گچ کاری شده است. تعدادی از برج ها دو طبقه دارند که برخی از آنها در گذشته دارای سقف چوبی بوده اند.

Hossein Zahedi 
 

3- شاه نشین

مهم ترین بنای قلعه در قسمت غربی، شاه نشین است که محل استقرار حکمران بوده و در فاصله 200 متری از دروازه ورودی و بر بلندترین نقطه قلعه در ارتفاع 778 متری از سطح دریا واقع شده است.

این بنا از نظر شکل و ابعاد متفاوت از سایر سازه های قلعه به نظر می رسد و دو بخش پایینی و بالایی و یک تراس، قسمت های مختلف آن را تشکیل می دهند. تراس این بنا محل خوبی برای نشستن و تماشای قلعه به شمار می رود و در آن می شود از مناظر اطراف نیز لذت برد.

امروزه بقایای زیادی از این بنا به چشم نمی خورد؛ اما بر اساس مطالعات در طبقه همکف آن دو اتاق و یک ایوان وجود داشته و ایوان مرکزی با راه پله ای به طبقه بالا راه می یافته است. اتاق فوقانی از درون به شکل یک هشت ضلعی بوده و از خارج به صورت نیم استوانه به نظر می رسیده است.

 

4- پایگاه نظامی در بخش شرقی

بخش شرقی به عنوان پایگاه نظامی قلعه به شمار می رود و دروازه ورودی و یک خروج اضطراری یا دزد در، زندان، حمام، آبریزگاه، محل اسکان افسران ارشد و تعدادی واحد مسکونی و قراول خانه را در خود جای داده است. قراول خانه ها دو طبقه هستند و نورگیرها و روزنه های متعدد آنها امکان تسلط بر محیط پیرامون را فراهم می کنند. در این قلعه نیز مانند هر قلعه دیگری، درب خروج اضطراری تعبیه شده است که در ضلع جنوب شرقی آن قرار دارد. در انتهای شمال شرقی قلعه نیز یک ساختمان دو طبقه زیبا دیده می شود که بسیار دل انگیز به نظر می رسد.

وجود یک دروازه بزرگ، قراول خانه های متعدد، تاسیسات معماری و خروج اضطراری در این بخش نشان می دهد که بخش شرقی اهمیت ویژه ای در گذشته داشته و احتمالا محل نگهداری تسلیحات، مواد غذایی و مصالح ساختمانی بوده است.

Mehran Akbarian 
 

5- غار نگهبانان

قلعه رودخان از قسمت جنوب به کوهی منتهی می شود که غاری را در خود دارد. به گفته افراد محلی، در زمان های گذشته این غار به عنوان محل نگهبانی سربازها استفاده می شده است. آنها در صورت وقوع حمله با علامت های مخصوص، ساکنان قلعه را آگاه می کردند. دهانه ی این غار 3 متر و ارتفاع آن 4 متر است و عمقی برابر 15 متر دارد.

 متاسفانه تصویری از این قسمت در دست نیست. اگر عکسی از این بخش دارید آن را برای ما ارسال کنید تا با نام خودتان در کارناوال منتشر شود. عکس را در اینجا آپلود کنید

قلعه رودخان
 

6- آب انبار

آب انباری در میان قلعه و در گودترین محل آن قرار دارد که در قدیم آب مورد نیاز قلعه به وسیله تنبوشه‌ها (لوله های سفالی) از ییلا‌ق زردخونی واقع در ارتفاعات غربی به حوض وسط آن هدایت می‌شده است. این آب انبار در بخش غربی و در ارتفاع 687 متر از سطح دریا قرار دارد و مساحت تقریبی آن 130 متر مربع است. به دلیل اهمیت حفاظت از آب انبار و نقش حیاتی آن در قلعه، دو ردیف برج دیده بانی در بالای بام و در دو طبقه احداث شده تا نگهبانان بتوانند به آن تسلط داشته باشند.

پس از زلزله سال 1369 گیلان، دیگر آبی به این آب انبار نیامد؛ اما در سال های بعد سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان نسبت به احیای آن اقدام کرد. امروزه آب مورد نیاز قلعه و بازدیدکنندگان را از همان مكان و مسیر با لوله‌های پلا‌ستیكی به قلعه انتقال می دهند و در یک آب انبار جدیدالا‌حداث ذخیره می کنند.

 
 

خوشگذرانی در قلعه رودخان

همان گونه که گفتیم قلعه رودخان تنها یک بنای تاریخی نیست و طبیعت اطراف، جلوه ای دیگر به آن داده است. به سبب این موقعیت ممتاز در این سفر می توانید از انجام فعالیت های زیر لذت ببرید:

گشت و گذار و عکاسی: پیمایش مسیر رسیدن به قلعه از میان درختان سر به فلک کشیده می گذرد و به شما این فرصت را می دهد تا علاوه بر تصاویر قلعه، عکس هایی از طبیعت اطراف آن را نیز به یادگار ببرید.

رستوران های محلی: قبل از آنکه پله های مسیر آغاز شوند، به رستوران های متنوعی برخورد می کنید که هر کدام شان می توانند با غذاهای محلی میزبان شما باشند و خاطره ای خوش را برای تان رقم بزنند. 

آتلیه با لباس های سنتی: در کنار رستوران ها می توانید از آتلیه عکاسی هم استفاده کنید و با پوشیدن لباس های سنتی تصاویری خاص را از خود ثبت نمایید.

خرید صنایع دستی و محصولات محلی: زنان روستاهای اطراف زیباترین دست بافته های خود را برای شما آماده ساخته اند که پیش از آغاز مسیر پله ها می توانید آنها را ببینید و بخرید. در طول مسیر رسیدن به قلعه بوی نان و سایر محصولات محلی به مشام می رسد که می توانند خستگی را از جان تان به در کنند. 

 
صنایع دستی قلعه رودخان
 
صنایع دستی قلعه رودخان

امکانات رفاهی و گردشگری

در مسیر رسیدن به قلعه رودخان و پیش از رسیدن به پله ها، کف زمین شن ریزی شده و امکاناتی همچون رستوران، فروشگاه صنایع دستی، سرویس بهداشتی و نمازخانه در آن وجود دارد.

در محوطه قلعه نیز مکانی برای دسترسی به آب آشامیدنی، سرویس بهداشتی و نمازخانه تعبیه شده است تا بازدیدکنندگان بتوانند از آنها استفاده کنند. 

 
 

کجا بمونیم؟

در سفر به قلعه رودخان گزینه های زیادی برای اقامت پیش روی شما قرار دارند. می توانید از هتل ها و مهمانسراهای شهرهای اطراف استفاده کنید و یا یکی از ویلاها یا خانه های محلی را برگزینید. کمپینگ در طبیعت نیز یکی دیگر از گزینه های شماست که می تواند تجربه تازه ای برای تان رقم بزند.

قلعه رودخان
 

بهترین فصل سفر

بهترین زمان برای بازدید از قلعه رودخان، بهار و تابستان است که طبیعت بسیار زیبا به نظر می رسد.

بهار و تابستان: سرسبزی درختان در این دو فصل جلوه خاصی به مسیر رسیدن به قلعه و خود آن می دهد.

پاییز: برگ های رنگارنگ تمام مسیر را می پوشانند و خالی شدن درختان باعث می شود تا دید بهتری داشته باشید؛ اما در صورت بارش باران باید مسیر فوق العاده لیزی را بپیمایید.

زمستان: درست است که زمستان هم زیبایی خاص خودش را دارد اما خطرناک و لغزنده بودن مسیر باعث می شود تا کمتر کسی به قلعه رودخان برود. با کاهش دما و سرمای هوا بسیاری از دکه ها ی غذای محلی نیز دیگر خدماتی را ارایه نمی کنند.

 

راه دسترسی

آدرس: استان گیلان، 25 کیلومتری جنوب غربی شهر فومن

برای رسیدن به قلعه رودخان، به شهر فومن بروید و از آنجا مسیر خود را به سمت جاده قلعه رودخان ادامه دهید. پس از عبور از روستاهای گشت، کرد محله، گشت رودخان، سیاه کش، گوراب پس، ملسکام، سعیدآباد (سید آباد) به روستای قلعه رودخان می رسید. در این منطقه راه را ادامه دهید تا پس از عبور از حیدرآلات به محل پارک ماشین برسید. در این مکان از ماشین پیاده شده و پس از عبور از کنار مغازه های متعدد در مسیر شن ریزی شده به پای کوه برسید. از اینجا پس از طی مسیر 1.5 کیلومتری و پیمودن حدود 1000 پله، ورودی قلعه رودخان را خواهید دید.

زمان بازدید

همه روزه از 7:30 تا 17.00 

هزینه ورودی

اتباع ایرانی:25000 تومان 

اتباع خارجی: 15000 تومان

هزینه ورود به محوطه: به ازای هر ماشین 8000 تومان

منبع:کارناوال

 
 

روستای دیزباد؛ با سواد ترین روستای ایران با اولین شبکه برق خصوصی کشور

دیزباد در ناحیه شمال کیلومتر ۸۰ جاده مشهد  نیشابور و روی سلسله جبال بینالود و در میان رودخانه‌ها و چشمه‌های جوشان و باغ‌های سرسبز قرار دارد. روستایی پر از توربین‌های بادی که وقتی به چند کیلومتری آن می‌رسید تغییر ناگهانی دما را به خوبی حس می‌کنید و خنکای ناشی از آب‌وهوای مطبوع آن، حال و هوای روح و جسمتان را عوض می‌کند. تاریخ استنادی این روستا به سال ۹۵ هجری شمسی برمی‌گردد. نام آن در قرن سوم قصر الریح و سپس چهل اشکوب بوده است. قدمت دیزباد و سوابق فرهنگی آن موجب دگرگونی هویت مردم شده است. تاسیس مدرسه ناصرخسرو دیزباد در سال ۱۳۱۲ از جمله گران‌بهاترین منابع دگرگونی فرهنگی این دیار بوده است.

 

بعد از ماسوله، دیزباد معروف‌ترین روستای پلکانی در ایران است، با این تفاوت که پوشش جنگلی روستای دیزباد مثل ماسوله انبوه و سرسبز نیست.

روستای گردشگری دیزباد

ویژگی‌های روستای دیزباد

اکثریت مردم دیزباد در شهرستان مشهد و نیشابور ساکن بوده و اغلب آن‌ها در فصل بهار و تابستان برای انجام امور مربوط به باغداری در دیزباد به سر می‌برند. باغداری به روش‌های نوین شغل دوم اکثریت مردم دیزباد بالا است، لیکن از منظر علاقه به زادگاه و موطن اکثریت مردم به این کار به‌عنوان شغل نمی‌نگرند و آن را بهانه‌ای برای رفتن به دیزباد تلقی می‌نمایند.

روستای دیزباد روستایی است که مردم آن صد درصد باسواد هستند اولین مدرسه روستای دیزباد در سال ۱۳۱۲ تاسیس شد و ناصرخسرو نام داشت. این روستا توانسته است نخبگانی را به جامعه تحویل دهد که موجب مباهات همه روستاییان است این روستا در سال ۱۳۴۸ به‌عنوان یکی از معدود روستاهایی صد درصد باسواد جهان در یونسکو به ثبت رسید.

مردم دیزباد با گویش خاصی سخن می‌گویند که تا حدودی شبیه گویش مردم نیشابور است.

روستای گردشگری دیزباد

روستای آسیاب‌های آبی در قرن سوم هجری، دیزباد را به‌ عنوان قصرالریح می‌شناختند. بعد از آن هم این روستا به چهل اشکوب و کمی بعدتر هم به دیزباد تغییر نام داد؛ اما مهم‌ترین عنوانی که این روستا در تاریخ چندین ساله خود یدک می‌کشد روستای آسیاب‌های آبی است که در زمان حمله مغول‌ها به این نام شهرت یافت. در زمان حمله مغول‌ها به نیشابور، دیزباد یکی از روستاهایی بود که از این بلای خانمان‌سوز در امان ماند. به همین علت در مدت زمان کمی، به مرکز آسیاب گندم‌های منطقه تبدیل شد و مردم از شهرها و روستاهای مختلف به اینجا می‌آمدند تا گندمشان را آسیاب کنند. جالب است بدانید هنوز هم بیشتر دیزبادی‌ها شغل آبا و اجدادی‌شان یعنی باغداری را ادامه می‌دهند و نگاه باغداران روستا به منابع تولید، نگاهی کاملا علمی است. «برای استفاده بهینه از آب، تمامی استخرها و کانال‌های خاکی پوشش داده شده است. حتی کشاورزان روستا هم با تراس‌بندی‌های فراوان، اراضی حاصلخیز ایجاد کرده‌اند تا تعادل دام و مرتع کاملا رعایت شود.» این کارها در کنار توجه ویژه به سلامت و کیفیت محصول باعث شده تا این منطقه به‌عنوان یکی از صادرکنندگان عمده گیلاس و آلو به بازارهای اروپایی و حاشیه خلیج فارس تبدیل شود. «تنوع و کیفیت گیاهان دارویی یکی دیگر از سرمایه‌های طبیعی روستاست و برای بعضی از خانواده‌ها منبع درآمد محسوب می‌شود.»

روستای دیزباد

مراسم چیله بجست (گویش محلی)

این مراسم یکی از زیباترین مراسم اهالی دیزباد است. این رسم در دیزباد و برخی از روستاهای نیشابور در شب آخر بهمن ماه به پاسداشت نعمت‌های الهی برگزار می‌گردد و شباهت بسیاری به مراسم چهارشنبه سوری باستانی ایرانیان دارد. مراسمی که در سال‌های گذشته به دست فراموشی سپرده شده بود اما در سال ۹۳ با همت شورا و اهالی هر چند با حضور اندک افراد ولی به گرمی برگزار شد.

مراسم نوحصار

این مراسم نیز از معروف‌ترین مراسم اهالی دیزباد است.

اکثریت اهالی دیزباد اعم از ساکنین روستا و شهرها و نیز دیزبادی های مقیم خارج از کشور سعی می‌کنند در این مراسم شرکت نمایند. در گویش محلی نو به دره یو شکلی می‌گویند که قسمت اول مراسم در آن برگزار می‌گردد، حصار نیز قلعه‌ای در دورترین اراضی روستاست که شاهد برگزاری قسمت دوم مراسم است. در مورد این مراسم دو روایت ذکر شده : اول اینکه توسط شخصی عارف به نام امام‌قلی معروف به خاکی خراسانی که از مشاهیر دیزباد است نقل شده و روایتی است از سیر سلوک این عارف. روایت دوم که بی‌شباهت به روایت اول نیست بیان می‌کند که این سنت از کتاب منطق الطیر عطار نیشابوری و حدیقه الحقیقه سنایی و چند اثر عرفانی دیگر نشات گرفته و مضمونی از شرح سلوک و معراج عرفا است. هرچند این مراسم تا حدود زیادی با این دو روایت همخوانی دارد ولی هر دوی آن‌ها سینه‌به‌سینه نقل گشته و در مورد صحت آن‌ها نمی‌توان نظری قاطع داد. در این مراسم که از سحرگاه شروع می‌شود برگزارکنندگان به صورت گروهی (هر گروه معمولا از فرزندان و عروس و دامادها و نوه‌های هر بزرگ خاندان تشکیل می‌شود البته قابل ذکر است به دلیل کثرت ازدواج فامیلی و یا داخل روستایی که به‌ شدت بین اهالی در دیزباد رایج است این گروه‌بندی را نمی‌توان به‌طور کاملا قطعی تصور کرد) تا ظهر در قسمت اول اطراق کرده و پس از آن با عبور از دو وادی در قسمت اول و پنج وادی در قسمت دوم و در مجموع هفت وادی عشق به فنا فی الله می‌رسند.

روستای گردشگری دیزباد

روستای گردشگری دیزباد

صنعتی

باد محلی منطقه دیزباد با توجه به شرایط مناسبی که دارا است، دارای جنبه اقتصادی محسوب می‌شود. این باد با گسترش تفکر استفاده از انرژی‌های نو در سطح جهان و کشور به‌عنوان کانون تامین انرژی آینده منطقه مد نظر قرار گرفته است. مهم‌ترین مزیت این باد مناسب بودن آن برای تولید انرژی برق است. همچنین در تابستان تا حدود زیادی به تعدیل و لطافت هوا در مناطق میانی و شمالی دشت نیشابور کمک می‌کند. با توجه به این شرایط نیروگاه بادی دیزباد در سال ۲۰۰۲ در این منطقه احداث شد.

محصولات روستای دیزباد

این روستا دارای خاک بسیار حاصلخیز و آبی بسیار گوارا و غنی از املاح مفید و بسیار خنک بوده که این موارد در کنار باغداری بسیار علمی و اصولی که زاییده سواد همه اهالی روستا است باعث بازده کمی و کیفی باغ‌ها شده و محصولات کاملا ارگانیک درجه یک را به وجود می‌آورد، به طوری که بعضی محصولات آن در جهان در زمره بهترین‌ها در شاخه محصولات باغی ارگانیک است. ظرفیت ممتاز روستا از یک طرف و توجه ویژه به سلامت و کیفیت محصول از طرف دیگر این منطقه را در رده صادرکنندگان عمده گیلاس و آلو به بازارهای اروپایی و حاشیه خلیج تبدیل کرده و تنوع و کیفیت گیاهان دارویی نیز از دیگر سرمایه‌های طبیعی این روستاست. محصولات کشاورزی دیزباد شامل گیلاس، آلو، سیب، آلبالو، گردو، بادام، زردآلو، هلو، گلابی، توت و ... بوده که بیشترین محصولات آن گیلاس، آلو، سیب، گردو و آلبالو است

مشاهیر روستای دیزباد

امام‌قلی خاکی خراسانی از شاعران فارسی‌ زبان در سده ۱۱ هجری قمری

محمد فدایی خراسانی از شاعران و نویسندگان فارسی‌ زبان در سده ۱۲ هجری قمری.

اولین شبکه برق خصوصی کشور

اوایل وسیله روشنی‌بخش روستای دیزباد، مولدی بود که با زغال سنگ کار می‌کرد. با این حال با غروب خورشید و تاریک شدن هوا، تنها وسیله روشنی‌بخش مردم سوسوی ستارگان بود. این بود که مردم روستا به فکر افتادند تا همانند مردم شهرهای تهران، تبریز و مشهد فکری به حال رفت‌وآمد در شب بکنند. کاری که محصلان و دانش‌آموزان دیزبادی به خوبی از پس آن برآمدند و اولین شبکه برق خصوصی روستا را به کار انداختند. «دانش آموزان و معلمان دیزبادی سرمایه‌ی عظیمی برای مردم روستا بودند. آن‌ها با همکاری یکدیگر و مردم و با استفاده از چراغ‌های سفالی، فلزی و شیشه‌ای منازل، کوچه‌ها و حتی معابر روستا را مجهز به برق و روشنایی کردند تا مردم برای رفت‌وآمد در تاریکی هوا مشکلی نداشته باشند.» کسانی بودند که هر شب نردبان به دوش، همراه با ظرف‌های نفتی و روغن گیاهی و حیوانی در دست، چراغ‌های دیوارکوب و فانوس‌های آویزان روی تیرهای چوبی را روشن می‌کردند. البته بیشتر این چراغ‌ها به خاطر اینکه مخزنشان کوچک بود و همچنین به خاطر سوخت کم تا ساعاتی بعد از بامداد روشن می‌ماندند. با این حال بیشتر مردم سعی می‌کردند تا با تاریک شدن هوا خودشان را به خانه برسانند و به تاریکی شب نخورند. برای همین روشن نبودن روستا در آن ساعات مشکل چندانی به‌ حساب نمی‌آمد.

 
 
 

قوشه چشمه

سه شنبه, 18 ارديبهشت 1397 05:02

روستا قوشه چشمه کجاست؟

روستای تنگراه از توابع دهستان قراولان ، بخش گالیکش می باشد. این روستا در حدود ۳۰ کیلومتری شرق شهر گالیکش و در مسیر جاده خراسان  – گلستان  واقع شده است. این روستا از سمت شرق به جنگل گلستان و ازسمت شمال به رشته کوه بیلی و کوه های خواجه صالح ، از غرب به  روستای ترجنلی و از جنوب به رودخانه دوغ و کوه چغانلی،قوشبان و جمشید آباد محدود شده است. آب و هوای این بخش با توجه به ناهمورایها به دو نوع تقسیم می شود در ارتفاعات به علت کوهستانی بودن ، آب و هوای معتدل کوهستانی است ، و در نواحی کم ارتفاع و جلگه ای به آب و هوای معتدل و نیمه مرطوب تبدیل می شود.

 


روستا قوشه چشمه شامل دوبخش قوشه چشمه بالا و پایین می باشد

 

علت نامگذاری قوشه چشمه چیست؟

در زبان محلی قوشه (قوش) به معنی جفت یا دو می باشد به این دلیل نام این محله را قوشه چشمه نامگذاری کردند که دو چشمه به فاصله ۲۰ متر از هم قرار دارند

مسیز های دسترسی به قوشه چشمه

دو مسیر دسترسی به روستای قوشه چشمه وجود دارد مسیر قدیمی که از داخل جنگل عبور میکند و مسیر جاده قوشه چشمه که در حال حاضر کارهای عمرانی یر روی آن انجام میشود و قسمتی از آن اسفالت شده است.  

مقایسه بهار و پاییز قوشه چشمه

 

کوه بیلی

 

سفر به روستای آل

دوشنبه, 17 ارديبهشت 1397 05:18

 اگر اهل روستاگردی و تماشای طبیعت بکر و دست نخورده هستید، پیشنهاد ما به شما روستای آل در مشهد است که با تمام جذابیت‌هایش سفری خاطره‌انگیز را برای شما رقم خواهد زد.

روستای شگفت‌انگیز آل در 45 کیلومتری شمال مشهد در جاده کلات و دره‌ای به نام کارده واقع شده است در نزدیکی این روستا سد نسبتا بزرگی به نام کارده وجود دارد که در اطراف خود مناظر شگفت انگیز و بدیعی خلق کرده است.

سد کارده در زمره گردشگاه‌های آبی مشهد، در کیلومتر 20 جاده این شهر به کلات بر روی رودخانه‌ای به نام کارده واقع شده و مسیر دسترسی به این منطقه گردشگاهی از انتهای خیابان خواجه‌ربیع ممکن است.

رودخانه کارده با جریان دائمی و مناظر بسیار زیبای چشم‌نواز کوهستانی یکی از زیباترین تفرجگاه‌ها به شمار می‌آید. در این مکان تسهیلاتی از جمله محل استراحت موقت، سکو، فروشگاه و... برای زائران و مسافران در نظر گرفته شده است.

 

دره‌ کارده
 
دره کارده مسیر قدیم مشهد به کلات و یکی از مهم‌ترین معابری بوده که ایران را از طریق کلات به آسیای میانه و جنوب ترکمنستان ارتباط می‌داده است. این دره معبر و گذرگاه محاکمان و مهاجرانی بوده است که از قدیم میان جنوب ترکمنستان و دشت مشهد در رفت و آمد بودند.

 

 

 
کتیبه خان تاشی
 
از جمله اتفاقات مهمی که در دره کارده اتفاق افتاده عبور محمدخان شیبانی یا شیبک‌خان ازبک در سال 915 هجری بوده است که وی پس از این که شهر طوس را تا حدی بازسازی و مرمت کرد آن را یادگارخانی نامید و چگونگی مرمت طوس را بر روی سنگی در مجاورت روستای آل نگاشت.

 

این کتیبه یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخی خراسان به حساب می‌آید، نوشته مزبور بر روی صخره‌ای جدا شده از کوه کتیبه شده و رگه‌های سفیدی در زیر آن دیده می‌شود. این اثر در محل به خان تاشی مشهور است. خان تاشی (سنگ خان) که نام آن واژه‌ای است ترکی دارای 10 سطر به طول یک متر به خط ثلث بسیار زیبا است. شیبک‌خان ازبک پس از نگاشتن سنگ به مرو رفت و شاه اسماعیل صفوی او را تعقیب و در مرو به قتل رسانید و تا مدتی دست ازبک‌ها از خراسان کوتاه شد.

این اثر ۲۷ اسفند ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۲۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 

قلعه عماد
 
از دیگر آثار تاریخی نزدیک به روستا قلعه‌ای به نام عماد که در محل به آن قلعه ماد یا مات می‌گویند. این اثر قلعه سنگی بزرگی در فراز ارتفاعات مشرف بر دره کارده و نزدیک به روستای آل است.
از خیل معماری این بنا امروزه بخشی از دیوارها و حوض ساروجی آن بر جای مانده است. سفال‌های پراکنده در بالای کوه و میان قلعه نشان می‌دهد که این قلعه از سده نهم هجری مورد استفاده حکام تیموری بوده و تا زمان صفویه رونق داشته است.

 

 

دره‌ انجیر
 
دره‌ انجیر یکی از جاذبه‌های طبیعی این منطقه به شمار می‌رود که با عرض کم و موانع صخره‌ای پوشیده از درختان انجیر وحشی دارای منظره‌ای دیدنی و جالب است. همچنین در این مکان غار دره‌ آل وجود دارد که با دهانه‌ بزرگ و دیدنی و دیوارهای مرتفع و بلند به جاذبه‌ای منحصر به فرد برای گردشگران و طبیعت‌گردان تبدیل شده است.
غاره دره آل مکانی است با دهانه بزرگ و دیدنی و دیوارهای مرتفع و بلند که چشمه‌ای در مجاورت آن قرار دارد. این غار در ابتدای جاده دره آل پس از روستاهای اندروخ و کارده قرار دارد و مسیر جاده مشهد تا روستای آل اسفالت است.

 

 

روستاهای گردشگری؛ بستر توسعه اکوتوریسم
 
صنعت گردشگری امروزه یکی از بزرگ‌ترین صنایع مطرح در دنیا است به طوری کـه درآمد حاصل از آن بـا درآمدهای نفتی برابری می‌کند؛ این صنعت علاوه بر کسب درآمد و ایجاد اشتغال موجب توسعه اقتصادی و اجتماعی می‌شود.

 

یکی از انواع گردشگری که قدمتی بیشتر از یک قرن دارد گردشگری روستایی است؛ این نوع گردشگری به سبب جذابیت، استفاده از فضا و ویژگی‌های محیط روستایی بـرای گـردشگران و ارتقای شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی منطقه میزبان، از دیرباز مورد توجه گردشگران واقع شده است.

استان خراسان رضوی به واسطه برخورداری از جاذبه‌های طبیعی و روستایی بسیار می‌تواند علاوه بر گردشگری مذهبی به مقصدی برای گردشگران طبیعی و علاقمند به روستا گردی تبدیل شود.

روستاهای این استان با تنوع فرهنگی و جاذبه‌های خاصی که دارند می‌توانند در زندگی روستاییان نقش موثری را ایفا کنند، شناسایی این جاذبه‌ها و در پی آن معرفی آن‌ها در قالب اقلام تبلیغاتی نظیر بروشور، پوستر، کتابچه، بنر، لوح فشرده و... امری مهم در توسعه گردشگری روستایی است.

رونق طبیعت‌گردی در استان خراسان‌رضوی می‌تواند ضمن حفظ محیط زیست جاذبه‌های بیشتری برای مسافران به استان ایجاد کند. طبق نظر برخی کارشناسان ارکان اصلی طبیعت‌گردی شامل تاثیر زیست محیطی، توجه به فرهنگ مناطق میزبان، جلب رضایت گردشگران و سرانجام سود اقتصادی میزبانان اکوتوریسم می‌باشد.

برای توسعه و رونق اکوتوریسم در استان خراسان رضوی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های ناشناخته آن باید برنامه‌ای جامع برای طبیعت‌گردی استان تدوین شود آن‌گاه داده‌های مکانی برای هر یک از جاذبه‌های مختلف طبیعت‌گردی در استان تدوین شده و پایگاه اطلاع‌رسانی جامع و معرفی جاذبه‌های طبیعت‌گردی استان ایجاد شود.

بر اساس پیش‌بینی سازمان جهانی جهانگردی تا سال 2020 میلادی بیش از 50 درصد گردشگران دنیا گردشگران طبیعی و اکوتوریسمی خواهند بود بنابراین برنامه‌ریزی برای پذیرش این افراد ضروری به نظر می‌رسد.

آبشار زاوین

یکشنبه, 16 ارديبهشت 1397 04:38

در استان خراسان رضوی آبشار‌های زیبا وجود دارد که یکی از آنها آبشار زاوین کلات می‌باشد. شهر کلات در صد کیلومتری مشهد قرار دارد و در واقع بیشتر مراکز بکر طبیعی استان خراسان رضوی را در خود جای داده است و گردشگران و طبیعت دوستان که عاشق دیدن کوه‌ها،‌ دره‌ها، آبشار‌ها، جنگل‌ها ( جنگل ارس هزار مسجد، جنگل پسته خواجه) و تنگه‌ها هستند هر ساله به این منطقه سفر می‌کنند و از آنجا به مناطق مورد نظر شان می‌روند. آبشار‌های زاوین نیز در پنجاه کیلومتری منطقه جنوب غربی شهرستان کلات نادری و در ۱ کیلومتری جاده لابین از سمت کلات قرار گرفته است و در واقع با شهر زاوین در حدود ۳ کیلومتر فاصله دارد.

آبشار زواین کلات

این منطقه جزء مناطق ییلاقی استان می‌باشد و البته قابل ذکر است که در این منطقه سد زاوین، ۸ آبشار بلند، چشمه‌های خنک و نردبان‌های فلزی (۷ عدد) وجود دارد و این نردبان‌های فلزی که ساخته و نصب شده اند به افراد کمک می‌کنند که بتوانند به بالای آبشار‌های زاوین بروند و از چشم انداز آن لذت ببرند. در این منطقه رودخانه زاوین نیز وجود دارد که آب آن باعث رویش درختان شده و این منطقه کوهستانی را به منطقه کوهستانی جنگلی بدل نموده است و زیبایی آن را دو چندان کرده است. البته قابل ذکر است به علت کوهستانی بودن، رفتن به این منطقه را به فصول بهار و تابستان موکول کنید.

آبشار زواین کلات

آدرس: مشهد، صد کیلومتر به سمت کلات نادری، در پنجاه کیلومتری کلات و در ۱ کیلومتری جاده لایین